Friday, December 30, 2011

म्हाळसादेवी म्हाळसाकोर्‍याची

म्हाळसादेवी म्हाळसाकोर्‍याची

(श्री. म्हाळसादेवी देवस्थान, म्हाळसाकोरे, ता. निफाड, जि. नाशिक, महाराष्ट्र, भारत)

म्हाळसादेवी म्हाळसाकोर्‍याची आहे लई पावन
माथा झुकतोया तिच्या पायी भक्तीनं ||धृ||

या हो तुम्ही दर्शन घ्याया म्हाळसाकोर्‍याला
पावन भुमी आहे ही निफाड तालूक्याला
बागाईत मुलूख शेतीवाडी बिनघोर
अंतरी दिपमाळ जळूद्या तुम्हां देवीची आन
म्हाळसादेवी म्हाळसाकोर्‍याची आहे लई पावन ||१||

नांदूरमधमेश्वर धरण जवळ दोन मैलावर
उस द्राक्ष पिकवी शेतकरी कष्टाने फार
नाशिकजिल्ह्यातले हे पक्षी अभयारण्य
गोदावरी पुढं वाहते पिकवीत रानं
म्हाळसादेवी म्हाळसाकोर्‍याची आहे लई पावन ||२||

गणपती सरस्वती देवीच्या आजूबाजूला
होमकुंड मंदिरात दाखवीते ज्वाला
वाहन देवीचे वाघ समोर दर्शनाला
मन प्रसन्न होई आईला भेटून
म्हाळसादेवी म्हाळसाकोर्‍याची आहे लई पावन ||३||

निळकंठेश्वर महादेव मंदिर हेमाडपंथी
हरहर शंभो शंकराची समोर वसती
एका गावात दोन देव नांदती
अख्यायीका प्रसिध्द पुरानकालापासून
म्हाळसादेवी म्हाळसाकोर्‍याची आहे लई पावन ||४||

म्हाळसादेवी कुळदेवी भक्त कुळांची
भक्त तिचे सारे देशातून येती
आशिर्वाद दर्शन घेवून जाती
पाषाणभेद बुध्दीहीन करी आईचे कवन
म्हाळसादेवी म्हाळसाकोर्‍याची आहे लई पावन ||५||

- पाषाणभेद

युगलगीत: बासूंदी गोड गोड

युगलगीत: बासूंदी गोड गोड

तो:
तू माझी बासूंदी बासूंदी बासूंदी गोड गोड
तुला पिवू का पिवू का पिवू का थोडं थोडं ||धृ||

ती:
तू माझा गुलाबजाम गुलाबजाम गुलाबजाम गोल गोल
तुला खावू का खावू का खावू का पोटभर ||धृ||

तो:
दुधासारखे शुभ्र तुझे ग आहे गोरं गोरं अंग
बशीमधे घेवू तुला की कपामध्ये तू जरा सांग
गरमा गरमी सहवेना ग तू हो आता थंड थोडं
तू माझी बासूंदी बासूंदी बासूंदी गोड गोड ||१||

ती:
माझ्या दिलाच्या मिठाईचा तू आहे एक हलवाई
मीच तूझी कधी बर्फी झाले, कधी झाले रसमलाई
बासुंदीची धार चोखण्या तू आता तोंड उघड
तू माझा गुलाबजाम गुलाबजाम गुलाबजाम गोल गोल ||२||

तो:
सडपातळ तू काजूकतली आहे पाकातली जिलेबी
चाटून पुसूनी फस्त करील वर खाईल कुल्फी
तोंडी माझ्या लागू दे ग तुझ्या वाटीतला कलाकंद
तू माझी बासूंदी बासूंदी बासूंदी गोड गोड ||३||

ती:
चाखव मला तुझा रे लाल गाजर हलवा एकदा
गाल तुझे रगगुल्ले चाखले खाल्ले मोदक अनेकदा
तिखट चिवडा भजी पकोडे खिलवूनी केलीस झोपमोड
तू माझा गुलाबजाम गुलाबजाम गुलाबजाम गोल गोल ||४||

तो:
प्रेमाची गोडी वाढली खावून गोड मिठाई
पेढा तुझा ग मी आहे तू माझी रसमलाई
पुरे मला आता नको आणखी भरले माझे पोट
तू माझी बासूंदी बासूंदी बासूंदी गोड गोड ||५||

- हलवाई पाषाणभेद

Thursday, December 29, 2011

(प्रेमी)युगुलगीत: तुझी माझी प्रित जमली

तुझी माझी प्रित जमली

(टु ऋ : चाल एखाद्या भांगड्यासारखी आहे ब्वॉ.)

तो:
दे हातात तुझा मला हात सजणे
हात हातात घेवून, तुझी माझी प्रित जमली //

ती:
दे हातात तुझा मला हात साजणा
हात हातात घेवून, तुझी माझी प्रित जमली //

ती:
लपून छपून प्रेम ते केले
कधी कुणा नाही कळले
आता वाट नको पाहू
वेळ लग्नाची झाली
हात हातात घेवून, तुझी माझी प्रित जमली //

तो:
कानी तुझ्या ग डूल डुले
पायी पैंजण रुणझूण बोले
गाली लाली येण्याची
वेळ जुळूनी आली
हात हातात घेवून, तुझी माझी प्रित जमली //

ती:
तू या शेताचा रे राजा
येथेच आण तू बँडबाजा
तुझ्या राणीची वरात
मला स्वप्नात दिसली
हात हातात घेवून, तुझी माझी प्रित जमली //

तो:
घराची होशील तू ग राणी
कसा राहू तुजवाचूणी
नको जावू आता दुर
तारीख लग्नाची ठरली
हात हातात घेवून, तुझी माझी प्रित जमली //

तो:
दे हातात तुझा मला हात सजणे
हात हातात घेवून, तुझी माझी प्रित जमली //

ती:
दे हातात तुझा मला हात साजणा
हात हातात घेवून, तुझी माझी प्रित जमली //

- पाभे

Wednesday, December 28, 2011

दत्त दत्त बोलत गेलो

दत्त दत्त बोलत गेलो

दत्त दत्त बोलत गेलो
गेलो गेलो दत्त दत्त बोलत गेलो
दत्ताला भजूनी धन्य झालो
झालो झालो दत्ताला भजूनी धन्य झालो ||

दत्तनाम सदा राहे माझ्या मुखी
जगामधे मीच आहे सर्व सुखी
नकळे मला मी कोण होतो
दत्ता समोर प्रत्यक्ष शरण आलो ||

गुरूदत्तावरी माझा राही विश्वास
दत्त दत्त सदा घेई अंतरी श्वास
विस्मये आश्चर्ये असे दत्त किर्ती
वेळीअवेळी दत्ताला आठवित गेलो ||

चिंता क्लेश उणीवा असती माझ्यात
प्रयत्न करणे केवळ असे हातात
मागणे माझे काही नसता
दत्तगुरू प्रसाद नित्य मुखी मिळो ||

- पाभे

कळीकाळानं असला कसला मौका साधला

कळीकाळानं असला कसला मौका साधला

कळीकाळानं असला कसला मौका साधला
व्हता तो आधार आमचा निघूनीया गेला ||धृ||


बाप तू रं आमचा तूच आमची माय
दूध बी तूच आन तूच दूधावरली साय
कोना म्हनू आता आमी माय अन बाप
तुझ्यायीना जगू कसं कळंना आम्हाला ||१||


न्हावूमाखू केलं तू रं
तूच घातलं खावू
तू न्हाई समोर आता
आमी कुठं पाहू
इस्तवात पडलो जवा
तवा तूच विझवाया आला ||२||
पुर्वप्रकाशित:शब्दगाऽऽरवा २०११

- पाभे

चालू नको अशी तू

चालू नको अशी तू

चालू नको अशी तू तोर्‍यात ग तोर्‍यात
केस उडतात भुरूभुरू वार्‍यात

केस तुझे मखमली आले गाली
ओठांवर तिळ शोभे गाली खळी
नको तिरक्या नजरेनं पाहू
मीच दिसे तुझ्या डोळ्यात

खट्याळ वारा तुझा उडवी पदर
उगाच माझी त्यावर गेली नजर
पाहून तुझं रूप झाली हुरहुर
सावरून घे पदराला हातात

सांग तू असा का करते नखरा
बघून तुला मी मारतो चकरा
जीवाला लावून नको जावू घोर
कसं सांगू मी तूला प्रेमात

- पाभे

मी या शाळेत जाणार नाही

मी या शाळेत जाणार नाही

दुर आहे शाळा घरी लवकर येता येत नाही
नाही ग आई मी या शाळेत जाणार नाही

भिती मला वाटे शाळा नवी मोठी
आठवते मला शाळा जुनी छोटी
नविन शाळा मला मुळीच आवडत नाही
नाही ग आई मी या शाळेत जाणार नाही

जुने मित्र माझे फार होते ग चांगले
बट्टी होई आमची जरी भांडण झाले
ह्या शाळेत मला मुळी कुणी मित्रच नाही
नाही ग आई मी या शाळेत जाणार नाही

मोठे मोठे वर्ग येथे मोठा आहे फळा
नव्या मुलांना जुनी मुले करती कोंडाळा
भंडावून सोडी सारे दोन्ही डोळा पाणी येई
नाही ग आई मी या शाळेत जाणार नाही

लहानच आहे मी काही मोठा नाही झालो
उगीचच मागच्या वर्गात पहिला मी आलो
या शाळेत अ‍ॅडमीशन का घेतले समजत नाही
नाही ग आई मी या शाळेत जाणार नाही

आई तू एकदातरी सांग ना ग बाबांना
जुनी शाळाच चांगली बोल ग त्यांना
अभ्यास तेथेही करीन निट मी राहीन
नाही ग आई मी या शाळेत जाणार नाही

- पाषाणभेद

शाळेची वेळ

महाराष्ट्रातील बहूतेक शाळा ह्या दोन सत्रात भरतात. एक सकाळ सत्र व दुसरे दुपार सत्र असली त्यात विभागणी असते.
विद्यार्थीसंख्येत वाढ झाल्याने असे करावे लागते. या शाळांत प्राथमिक व माध्यमिक शाळा येतात.
सकाळच्या शाळेची वेळ साधारणत: सकाळी ७ ते १२ व दुपारच्या शाळा ह्या दुपारी १२ ते ५:३० ह्या वेळात असतात.

सकाळ सत्राच्या विद्यार्थ्यांना शाळा संपवून दिवसभर मोकळा वेळ मिळतो. ते विद्यार्थी या वेळेत घरी जावून, ताजेतवाने होवून दुपारच्या दरम्यान एखाद्या शैक्षणीक वर्गाला जावू शकतात. फावल्या वेळेचे छंद, वाचन, घरकाम करू शकतात. एखादा गरजू विद्यार्थी एखादे काम करून हातखर्चाला पैसे मिळवू शकतो. (बालमजूरी योग्य नाहीच पण ती त्या विद्यार्थ्यांची गरज असू शकते.)

जेव्हापासून इयत्ता १२ वी ला स्पर्धा परिक्षेला महत्व आले तेव्हापासून इयत्ता दहावीच्या गुणांचे महत्व कमी झाले. तरीही दहावीचे गुण पुढील प्रवेशासाठी महत्वाचे असतातच असतात. अगदी ०.१ टक्यांवरूनही एखाद्या महाविद्यालयात प्रवेश मिळत नाही. आजकाल स्पर्धा परिक्षांची तयारी अगदी नववी पासून होते आहे. अशा नववी दहावीच्या विद्यार्थ्यांना हा मोकळा वेळ सोन्यासारखा मौल्यवान ठरू शकतो.

बहूतेक शाळांचे मोठे माध्यमिक वर्ग (आठवी ते दहावी) हे दुपारच्या सत्रात आयोजित केलेले दिसतात. या विद्यार्थ्यांना अभ्यासासाठी मोकळा, पुरेसा वेळ मिळणे आवश्यक असते. सकाळच्या वेळात या वर्गांचे नियोजन शाळांनी केल्यास तसा वेळ त्या विद्यार्थ्यांना निश्चीत मिळू शकतो.

याच्या नेमके उलट घडते. लहान वर्गाचे विद्यार्थी सकाळच्या सत्रात शाळेत जातात. पाचवी पासून पुढे ठिक आहे पण पहिली ते चौथीचे विद्यार्थी हे खरोखर लहान वयाचे असतात. सकाळच्या वेळी त्यांचे उठणे, तयारी करवून घेणे पालकांना जिकीरीचे असते. त्यातही दुपारचा वेळ हा त्यांच्यासाठी इतका काही महत्वाचा नसतो. त्यावेळेत ते शाळेत जावू शकतात.

शालेय व्यवस्थापनाला या गोष्टी माहीत असतीलच पण याबाबत त्यांनी काही विचार करून वेळेचे योग्य नियोजन केले पाहीजे.

आपल्यालाही शाळेच्या वेळेबाबत असला अनुभव आहे काय?

Sunday, December 25, 2011

झाड

झाड

आजकाल कुणी सावलीत येत नाही
सावली देण्याइतकीही राहीली नाही ||धृ||

गेले कित्येक उन्हाळे
सावली देत आहे उभा;
कोरडे ठेवीले वाटसरूंस
पावसाळ्यात सुध्दा;
हिवाळ्यात केवळ निष्पर्ण होउन जाई
सावली देण्याइतकीही राहीली नाही ||१||

खोड जुन वाढले
फांद्या जुन्या झाल्या;
त्या मुळी न मातीत
नव्याने रूजल्या;
नवी पाने फुलूनी धुमारे येणार नाही
सावली देण्याइतकीही राहीली नाही ||२||

कधी गळते दुजे
पान पहिल्यासारखे;
मातीत मिळूनी
होते ते मातीसारखे;
त्या पानांसारखे माझेही पान होई
सावली देण्याइतकीही राहीली नाही ||३||

- पाषाणभेद

भाव(खावू)गीत:फेसबुकमुळे

भाव(खावू)गीत:फेसबुकमुळे


तो:
जग हे आभासी कोणा न कळे
ती:
(हो रे, ते खरे, पण)
तु अन मी जवळी आलो फेसबूकमुळे ||धृ||

तो:
तुझा आयडी होता आयडी हा खरा
ती:
तुझ्याच आयडीमुळे तुला शोधीला मी बरा
तो:
होताच लॉगलाईन तेथे प्रित आपली जुळे ||१||

तो:
आठव पोस्टला माझ्या केलेस तू लाईक
ती:
त्यानंतर आपण कितीक फिरवीली बाईक
तो:
फोटो तुझा आता डिलीट करून टाक गडे ||२||

ती:
नकोच फेक आयडी आता नवे नवे ते करणे
तो:
नकोच तसलेच फोटो पाहून उगाचच झुरणे
ती:
दोन आयडी नको आता एकच आयडी पुरे ||३||

ती:
होईल रे आता स्टेटस अपडेट एकदा
तो:
नकोच खोटी स्तूती करा सदा सर्वदा
ती:
कमेंट देण्यासही वेळ आता न मिळे ||४||

- पाषाणभेद

Saturday, November 26, 2011

युगलगीत: गार गार वारा अंगाला झोंबला

युगलगीत: गार गार वारा अंगाला झोंबला
तो:
गार गार वारा अंगाला झोंबला
तुझी साथ हाय माझ्या उबार्‍याला

ती:
नका जावू पुढं थांबा की थोडं
आसं शोभत नाय तुम्हाला

तो:
आगं तू येडी का खुळी
काय बोलतीया अवेळी
आगं काय म्हनू मी तुला?

ती:
काल रातीला एकटीच व्हते
घरात नव्हतं कुनी
तुमी यावं आसं वाटलं
पन आला नाय तुमी
आज आला तर थांबा थोडं
गुलुगुलु बोलू गोड गोड
गुलाबी थंडीचा मोसम ह्यो आला

तो:
आंगाश्शी..गार गार वारा अंगाला झोंबला
तुझी साथ हाय माझ्या उबार्‍याला

तो:
देव देव कराया नवस बोलाया
आईबाप गेलं तुझं पंढरीला
तु अन मी मी अन तु
दोघंच हाय आपन घरला
तू नाही म्हनू नको; आज आताच दे ग
एक गरमागरम चहा कपातला
पेटव तुझी तु चुल; फुकनीनं फुक जाळ
आग लागली ग माझ्या जीवाला

ती:
इस्स्स्स... नका जावू पुढं थांबा की थोडं
आसं शोभत नाय तुम्हाला

ती:
लगीन आपलं ठरल्यालं
नाय अजून काय झाल्यालं
उगा नका चढू तुमी झाडावर
पाय घसरलं पडलं झडलं
सारे म्हनतील तुमी लय आगावं
सोबतीला थांबा पर करू नका वांधा
मी इनंती करते तुम्हाला

तो:
आरं बाब्बौ....गार गार वारा अंगाला झोंबला
तुझी साथ हाय माझ्या उबार्‍याला

तो:
हे हे हे हे ला ला ला ला
ला ला ला ला ला ला ला

दोघं:
हं हं हं हं हं उं उं उं उं
उं उं उं उं उं उं उं उं
ढिंक च्याक ढिंक च्याक ढिंक च्याक ढिंक

Wednesday, November 23, 2011

प्रथमोपचार पेटी - First Aid Box

प्रथमोपचार पेटीत काय काय असावे असा शोध आंतरजालावर घेतला. मराठीमध्ये असले काही आढळून आले नाही. मी काही औषधांची यादी केली आहे. यातील काही औषधे भारतात ओव्हर द काउंटर OTC मिळतात. (तसी सगळीच औषधे येथे मिळतात. ते चांगले की वाईट हा मुद्दा येथे नाही. गुण येण्याशी मतलब.)
जाणकारांनी त्यात भर घालावी हि विनंती.
१. Combiflam - ताप, अंगदुखी
२. Crocin - ताप, डोकेदुखी
३. Disprin - डोकेदुखी
४. Alerid - D - सर्दीसाठी
५. Coldact - सर्दीसाठी
६. Cetrizane - सर्दीसाठी
७. Strepsil - घशात जळजळ
८. Pudin Hara - अ‍ॅसिडीटी
९. Eno - अ‍ॅसिडीटी
१०. Gelusil - अ‍ॅसिडीटी
११. Zinetac - अ‍ॅसिडीटी
१२. Cyclopam - पोटदुखी
१३. Bl - Qulnol - जुलाबासाठी
१४. Iodex - गुढगेदुखीसाठी
१५. Soframycin - मलम - जखमेवर
१६. Avomine - प्रवासात होणारी वांती
१७. डोकेदुखीवरचा बाम
त्याचप्रमाणे इमर्जन्सी फोन नं, चिकटपट्टी, बँडेज, कात्री, न वापरलेले ब्लेड, सेफ्टी पिन्स, साबण, वरील औषधे कसे वापरावयाचे त्याची माहीती आदी गोष्टीही या पेटीत असाव्यात.

त्याचप्रमाणे आंतरजाळावर खालील संज्ञेची काही औषधे दिसली. त्या संज्ञा काय आहेत?

Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs (NSAIDs) ibuprofen, aspirin, and naproxen to relieve
Loperamide – Imodium used to slow down bowel movement, used in diarrhoea
Metronidazole, a broad spectrum antibiotic for amoebic, protozoan infections
Antihistamines – diphenhydramine (Benadryl) for allergic reactions

कला बघा कलाकारांची*

कला बघा कलाकारांची*

Dombari (c) Pashanbhed
छायाचित्रः पाषाणभेद

मायबाप हो तुम्ही कला बघा कलाकारांची
अंगमेहनतची कला दाखवूनी
खळगी भरतो आम्ही पोटाची ||धॄ||

गावोगाव फिरावं उन्हातान्हात राबावं
मिळलं ते खावं अन जमंल तसं रहावं
नाही हक्काचं ठिकान आम्हां
दोन हात करतो जिंदगीशी
अंगमेहनतची कला दाखवूनी
खळगी भरतो आम्ही पोटाची ||१||

दोरीवरून चालणं नशीबी आलं
ढोलकी वाजवत बालपण चाललं
कालचा दिस गेला आजचा चालला
कठीण परीक्षा काळाची
अंगमेहनतची कला दाखवूनी
खळगी भरतो आम्ही पोटाची ||२||

नाही आम्हाला कुठंलं घरदार
जमीनजुमला नाही गायीगुरंवासरं
कसं जवावं कळंना काही
कला बघा तुम्ही शरीराची
दया करा अन
खिशात हात घालून मदत करा गरीबाची ||३||

(* आंतरजालावरती विविध ठिकाणी एकाच वेळी प्रकाशित)

- पाषाणभेद
०५/०४/२०११

अवांतर: सदरची कविता एका मराठी चित्रपटासाठी लिहीलेली होती, पण अद्याप पुढे काहीच हालचाल नसल्याने संबंधितांना विचारून प्रकाशीत केली आहे. वरील छायाचित्र फार पुर्वीच काढलेले होते.

घरात आपण बर्‍याच सटरफटर वस्तू जमवून ठेवतो. त्याचप्रमाणे सदरचे छायाचित्र या कवितेला सुट झाले हा मोठा योगायोग आहे.

Wednesday, November 16, 2011

लावणी: मिठीत कळी उमलली

तुमची माझी
अहो..
तुमची माझी संगत जमली
राया तुमच्या मिठीत कळी उमलली

वाट कितीक पाहीली थकलं डोळं
आज उशीरा का येनं केलं?
रुजूवात कराया मोहोर उठवा गाली
तुमच्या मिठीत कळी उमलली

सजवून काया माझी मी नखरा केला
जवळ घेता तुम्ही गोड गुन्हा झाला
नजरेचा तिर मारता अंगी वीज चमकली
तुमच्या मिठीत कळी उमलली

कमरपट्टा उगा का मला रुतू लागला?
शालू अवजड का झाला आज अंगाला?
चोळी ऐन्याची नको तिथं उसवली
तुमच्या मिठीत कळी उमलली

- पाषाणभेद
१६/११/२०११

बिगारी

बिगारी
रोज सकाळी बांधून भाकर
कामावर निघतो सायकलीवर
उचलूतो खडी रेती डबर माती
शिमीटाची डोक्यावर पाटी
उघडं डोकं तापून जातं
उन्हातान्हानं सडकून निघतं
रचतो मालात विटेवर विट
भिंतीत चिणतो मलाच निट
बांधले बांबू वासे लाकडी फळ्या
जगतो झालंय लोखंडाच्या सळ्या
कांक्रीट मिक्सर गोल फिरतं
मातीधुळीतच आयुष्य जायचं
बाकीचे एखादंच घर बांधतात
गरीब बिगारी घरं बांधतो
- पाषाणभेद

Tuesday, November 15, 2011

शब्द

शब्द
शब्द ऐकतो शब्द बोलतो
शब्दांचे वार झेलूनी
शब्दांचेच प्रहार करतो

शब्द कधी गळ्यात पडती
हार होवूनी खोटे सुखवती
स्मॄतीमध्ये राहूनी हॄदयी वसती

नफा नुकसान व्यवहार जेव्हा
नजरेसमोर जाणवतो केव्हा
शब्द गिळतो शब्द फिरवीतो

शब्द जोडतो शब्द पेरतो
रूजवूनी त्यांना कागदावर
शब्दांचीच शेती करतो

शब्दांचा आधार बोलण्याला
शब्दच साह्य करी भावनांना
शब्द नसता बोलतो निशब्दांना

- पाषाणभेद
१४/११/२०११

Sunday, November 13, 2011

देवळातला देव भिकारी

देवळातला देव भिकारी
नकाच मजला अर्पू कोणी
गंध, अक्षदा, फुले, माळा
नका मजला शेंदूर फासू
नकाच द्या कळसा झळाळा

कोण कोठला देव मज समजले
उगाच येवूनी रांगा लावूनी
पाया पडण्या, हार वाहण्या
व्यापार्‍याची वस्तू करूनी
देवळात मज कोंबले

व्यर्थ फुकाचा नमस्कार करता
अन्नछत्रात जेवूनी
भरल्या पोटी लाडू प्रसाद खाता
न लागणारे नोटा दागीने मुकूट सोनेरी
का मजला देता ?
पापपुण्याचा खोटा हिशेब मांडता?

नकाच मजला तेथे भेटू
चालू असते माझी मुशाफिरी
धनाचे नच लालूच मजला
वृत्ती माझी आहे फकीरी
देवळातला देव भिकारी

- पाषाणभेद
१२/११/२०११

Wednesday, November 9, 2011

दोन 'नमुन्यांचे' निबंध

महाराष्ट्रातील अशीच एक शाळा. इयत्ता ९ वी च्या प्रथमसत्र परिक्षेतील हिंदी विषय. निबंधाचा प्रश्न- मेरा प्रिय नेता.
निवडलेल्या दोन 'नमुन्यांचे' निबंध खाली देत आहे.


नमूना क्रं. एक-

प्र. ६ वा
मेरा प्रिय नेता:-
मेरा प्रिय नेता गांधी जी| गांधी जी चे पूर्ण नाव सुभाष चंद्र बोस| त्यांनी आपल्या देशाला स्वातंत्र्य मिळून दिले| त्यांना एक लडका बोला गांधी जी| तुम्ही धोतर घालता मी तुमच्यासाठी सदरा शिवून आणू तर तेव्हा गांधीजी म्हणाले , मला चाळीस कोटी भाबंड उसे कपडा पहनने मिला तो मैं कपडा घालूंगा|

नमूना क्रं. दोन-

मेरे प्रिय नेता गांधीजी उनका पुर्ण नाम मोहनदास करमचंद गांधी ओ अपने देश के एक रकशक थै| और ऊनोने आपने देश के लिये कुछ नही कीया आपने को आजादी मिल गई और ऊनोने आपने के लिए बहूत सारी तकलीफे
झेल लीई और औ सामने गोली खाकर मरे और सारी आजादी हमको चोडकर हम बहूत खुश हुये लेकीन खुतके बारे मे कुछ नही सोचा उनोने आपने चातीपर गोली घानेके बाद.....

हातपंप

हातपंप

ह्या दुष्काळानं लई ताण दिला ग बया
मला हातपंपाचा आधार हाय ग बया ||धृ||

घरचा नळ नाय कामाचा
सार्वजनीक हाय नळ गर्दीचा
वाही रातंदिस पानकाळ्याचा
त्याला उन्हाळ्यात पानी काही येईना ग बया
मला हातपंपानं आधार दिला ग बया ||१||

खालीवर दांडा करावा बरं
थोडं कष्टांचं काम हाय सारं
पानी येतंयं हापसून न्यारं
बाकी ठिकाणी माझी घागर रिकामी र्‍हाती ग बया
मला हातपंपानं पानी दिलं ग बया ||२||

सार्‍या बायांनी याची चव घेतली
एकजात सार्‍यांनी पसंती दिली
हंडेगुंडेकळशांची रांग मोठी लागली
त्यांनी हातपंपाचा ताबा घेतला ग बया
मला हातपंपानं पानी दिलं ग बया ||३||

- पाषाणभेद
०७/११/२०११

Wednesday, October 26, 2011

चला छतावर

चला छतावर
पुनवची रात आज आली तुमी आला
चला राया चला छतावरती झोपायला ||धृ||

चांदणं पडलंय ह्या रातीचं पाहू
लुकलुक तार्‍यांनी शेज ती सजवू
वरतीच राहू दोघं तिसरं न्हायी कुनी पहायला
चला राया चला छतावरती झोपायला ||१||

हातामधी सरळ धरा अत्तरदानी
हळूच खाली सोडा मच्छरदानी
इश्काच्या मैदानी उडवा तुमच्या जोरदार तोफेला
चला राया चला छतावरती झोपायला ||२||

पाटंला थोडी थंडी गुलाबी पडल
अंगावर पांघरून म्हणून तुमाला ओढल
तुमीबी जवळ ओढा मला, होईल उबार्‍याला
चला राया चला छतावरती झोपायला ||३||

गाठ चोळीची आत्ताच तटली
साडी अंगाची का हो फिटली?
थोडं सबूरीनं घ्यावं वेळ द्या मला सजायला
चला राया चला छतावरती झोपायला ||४||

- पाषाणभेद

तयार करा हिरवं पान

तयार करा हिरवं पान

पाच पकवान खावून केलं जेवन
काथ लावून तयार करा हिरवं पान ||धृ||

हिरव्या पानाच्या
होsss
हिरव्या पानाच्या
शिरा हळूहळू खरडा
देठ शेवटाला लागल तो पण खुडा
तोंडानं म्हणा आपलं खुशीतलं गानं
राया तुमी माजबी लावा की हो पान ||१||

पुढं ओढा जरा
होsss
पुढं ओढा
डबा पानाचा तुम्हां जवळी
त्यातच ठेवली पहा सुपारी चिकनी
अडकित्यामधी फोडा तिला हाती धरून
पानावर मग पसरा बारीक कतरून ||२||

प्रेमाचा गुलकंद लावा तुम्ही पानाला
तयार झाल्यावर हातामधी द्या त्याला
जवळी या आता खावून पान
थांबून जा थोडं मन रिझवून ||३||

- पाषाणभेद
युगलगीतः आज पाहणार आहे
(सदर युगलगीत एकाच व्यक्तीने गायले आहे अशीही कल्पना करता येवू शकते.)

तो: आज पाहणार आहे, उद्या पाहणार नाही; आज राहणार आहे, उद्या राहणार नाही
ती: आज पाहणार आहे, उद्या पाहणार नाही; आज राहणार आहे, उद्या राहणार नाही ||धृ||

तो: दोन दिवसांची भेट आपली; ह्रदयात खोलवर रूतून राहीली
ती: वरवर भासे शांत सागर; आतील त्सुनामी दिसणार नाही ||१||

ती: आनंदाचे गवत पसरले; दु:खाचे डोंगर झाकले
तो: खडकातला विटला पाझर; पाणी आता वाहणार नाही ||२||

तो: आलो, भेटलो, बोल बोललो; रमलो, हसलो, कधीतरी रडलो
ती: मोरपीसी शब्द गोडवे; कंठातून कधी पुटणार नाही ||३||

ती: हेच असे का जीवन जगणे?; शांत, शीतल, उष्णाव्याने धगणे!
तो: आठवणी कुपीतल्या कुलूपबंद; यापुढे कधी उघडणार नाही ||४||

ती: कितीक जन्मे जगली असली; कितीक मरणां मरून जन्मली
तो: नकोच आता जन्ममरण ते; चक्राकार ती गती शमावी ||५||

ती: आज पाहणार आहे उद्या पाहणार नाही; आज राहणार आहे उद्या राहणार नाही
तो: आज पाहणार आहे उद्या पाहणार नाही; आज राहणार आहे उद्या राहणार नाही ||धृ||

- पाषाणभेद
२४/०९/२०११

गण

गण

करू या वंदन गणरायाला
गण वगाचा सुरू कराया ||धृ||

हाती धरूनी पंचारती
रिद्धीसिद्धी तुज ओवाळीती
जाणूनीया तुझीया किर्ती
आलो आम्ही तुझ्या पुजेला ||१||

कार्यारंभी तुजला वंदीती
भय नच आता नच दुश्किर्ती
रसीक समोरी मोदे बसती
झडकरी या या शुभलाभाया ||२||

करू या वंदन गणरायाला
गण वगाचा सुरू कराया ||धृ||

पुर्वप्रकाशीतः दीपज्योती दिवाळी अंक २०११
- पाभे

Sunday, October 23, 2011

दोन बडबडगीते

दोन बडबडगीते


१) ढग वाजले ढम ढम ढम
ढग वाजले ढम ढम ढम
विज चमकली चम चम चम
पाऊस पडला छम छम छम
नाच नाचूनी भिजले कोण?
भिजले कोण?

२) चिमणे चिमणे

चिमणे चिमणे हे दाणे घे हे दाणे घे
आमच्या बाळाला खेळायला ने खेळायला ने

काऊदादा काऊदादा भुर्रकन ये भुर्रकन ये
आमच्या बाळाला युक्ती दे युक्ती दे

ईकडे ये रे भु भु
बाळाशी खेळतोस का तू?

हम्मा हम्मा शेपूट हलव
आमच्या बाळाला पाळण्यात झुलव

- पाषाणभेद

अंगणात एकदा हत्ती आला

अंगणात एकदा हत्ती आला


अंगणात एकदा हत्ती आला
पाठीवरती बस मला तो म्हणाला
ऐटीत बसलो पाठीवर त्याच्या
मग झाली माझी मज्जाच मज्जा

गल्लीतली मुले बघत राहीली खुप
सगळी दिसत होती ठेंगणी ठूस
ईकडून तिकडे फिर फिर फिरलो
इतका की कंटाळ्याने मी थकलो

तेव्हढ्यात काही माणसे आली
हत्तीला सर्कशीत घेवून गेली

- पाषाणभेद
१२/१०/२०११

आला पाऊस

आला पाऊस

गर्जत वर्षत आला पाऊस
हर्षत नाचत आला पाऊस
कुंद नभ मोकळे करूनी
धरेवरती कोसळला पाऊस

विद्यूल्लता तेजाने चमके
कडकड करूनी झळके
सवेत येवूनी थेंब जलाच्या
आक्रंदून पडला पाऊस

अतीवेगाने तुफान वाहते
तरूवेलींचे पर्ण हालते
भांग शाखीय शिस्तीचा
विस्कटून गेला पाऊस

झरे नद्या तलाव सागर
जलाशयांची रुपे अगाध
एकात दुसरे दुसरे एकात
मिसळूनी गेला पाऊस

कोठे पडला छतावरी
कोठे आला माळरानी
कोठे पडूनी शेतामध्ये
धान्य पिकवूनी गेला पाऊस

उष्णउसासे देवूनी अंगी
शहार्‍यांची टोचूनी नांगी
अमृतमय जीवन
देवूनी गेला पाऊस

- पाषाणभेद
१६/१०/२०११

Sunday, October 16, 2011

आज मी जरी का नसलो येथे

जरी का नसलो येथे

आज मी जरी का नसलो येथे
आठवणीत मी असणार आहे
लिखाणात मी नसेना कोठे
काव्यात मी असणार आहे ||धृ||

कोठून आलो कोठे निघालो?
कोठे थांबून कोठे गेलो?
थांग या सार्‍याचा कधी
मला लागलाच नाही ||१||

अवचीत न जाणो का कधी
भेट आपली झाली होती
ओळखीचे वाटेन जेव्हा
लकेर एक येईल कानी ||२||

मला न उरली काही
आसक्ती आज कसली
तोडूनी बांध सारे
सागरा मिळाले सरितेचे पाणी ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
११/१०/२०११

मध्यरेल्वे सांगे तुम्ही काळजी घ्या

मध्यरेल्वे सांगे तुम्ही काळजी घ्या
काळजी घ्या काळजी घ्या मध्यरेल्वे सांगे तुम्ही काळजी घ्या
काळजी घ्या काळजी घ्या तुम्ही काळजी घ्या
चौकीदार नाही त्या रेल्वेफाटकावर काळजी घ्या ||धृ||

नका भानात वाहन चालवू
नका जरा तेथे कधी थांबू
दिसली नाही आगगाडी जरी
जरा वेगात चलावं रुळावरी
सांगतो तुम्हा काळजीनं पुन्हा
दोन्ही बाजूला डोळे उघडून पहा ||१||

लाल सिग्नल तुम्हा नाही दिसला
जरी हिरवा दिवा लागलेला नसला
नका घालू तुम्ही तेथे तुमची गाडी
घातली तर होतील बारा भानगडी
अपघात होईल जीव तुमचा जाईल
कशाला मध्यरेल्वेला धडकता? ||२||

दोन्ही बाजूला तुम्ही पहा
आजूबाजूचा कानोसा घ्या
रेल्वेगाडीची शिट्टी ऐका
त्याशिवाय पुढे जावू नका
सुरक्षेचा हा मंत्र ध्यानी ठेवूनी
मध्यरेल्वेचा नियम तुम्ही पाळा ||३||

काळजी घ्या काळजी घ्या मध्यरेल्वे सांगे तुम्ही काळजी घ्या
काळजी घ्या काळजी घ्या तुम्ही काळजी घ्या
चौकीदार नाही त्या रेल्वेफाटकावर काळजी घ्या ||धृ||

मध्यरेल्वेसाठी जनहितार्थ प्रकाशीत

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
०९/१०/२०११

भारतातील वाढत्या आजारपणास भारतीय अन्नपुर्णा/ पदार्थ कारणीभुत आहेत काय?

भारतीय उपखंडात निरनिराळ्या आजारपणांचे प्रमाण वाढते आहे. त्यात मधुमेह, हॄदयरोग, स्थुलपणा आदी गृहीत धरा. वेगवेगळ्या संस्था याबाबत वेळोवेळी आकडेवारी प्रसृत करत असतात. जरी ती आकडेवारी आहे तितकी खरी मानली नाही तरीही वरील आजारांचे वाढते प्रमाण चिंताजनक आहेच. हे आजारपण वाढण्यामागे अनेक कारणे असतीलही - जसे बदलती जीवनशैली, आर्थीक स्थिती उंचावणे, अन्नघटकाचे पोषणमुल्ये, सुपोषण आदी. परंतु या सर्व कारणांमध्ये भारतीय अन्नाची चव व ते अन्न रूचीदार बनवणार्‍या गृहीणी किती कारणीभुत आहेत?

या गृहीतकामागे बर्‍याच घरांमध्ये भारतीय अन्नपुर्णा घरी अन्न बनवतात असे गृहीत धरलेले आहे. भारतीय पदार्थ चविष्ट असण्यामागे या अन्नपुर्णांचा हात स्पष्टपणे असतो. सढळ हाताने चमचमीत अन्नपदार्थ, मिठाया बनवण्यात सर्व जगात पहिल्या क्रमांकासाठी भारतीय उपखंडातल्या स्त्रीयांचा समावेश करावा लागेल. आपल्या उपखंडात मसाल्याचे पदार्थांचा मुबलक वापर केला जातो. हे फार पुर्वीपासून चालत आलेले आहे. त्याकाळातही असल्या आजारांचे प्रमाण येथल्या उपखंडात जास्त असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. अर्थात याबाबतीत त्याकाळी शास्त्रशुद्ध अभ्यास नसल्यामुळे ती आकडेवारी मिळणार नाही.

भारतीय नारी ही घरातल्या व्यक्तीच्या खाण्याच्या आवडीनिवडीबाबत फारच जागरूक असते. पतीला ही भाजी आवडत नाही - नको डब्यात द्यायला, मुलाला डब्यात निरनिराळे पदार्थ देणे जेणेकरून तो शाळेत डबा संपवेल, असे तीचे चालू असते. अर्थात या सर्वांत त्या स्त्रीचे कुटूंबाप्रती असलेले प्रेमच निर्देशीत होत असते. असल्या कुटूंबवस्तल वृत्तीचा मला आदर आहेच, त्यात वाद नाही. एखादा पदार्थ जर चांगला झाला अन तो आग्रहपुर्वक वाढण्यात आला तर त्यास सहसा नकार न देता दोन घास जास्तीचे खाल्ले जातात हा अनुभव आपणास एकदातरी आलेला असेलच.

आणखी एक उपमुद्दा येथे येवू शकतो तो म्हणजे आपल्याकडचे सण-समारंभ आणि उत्सव. यांचेही प्रमाण इतर समाजात व भारतीय समाजात व्यस्त आहे. महिन्याकाठी एकतरी सण समारंभ आपल्या संस्कृतीत करण्याचे प्रमाण आहे. त्यावेळी काहीतरी गोडधोड, चमचमीत पदार्थ घरी केले जातात.

भारतीय समाजात वाढणारे आजारपणाची सामाजीक व्याप्तीला नवीन दिशा मिळण्याच्या हेतूने वरील सर्व मुद्दे लक्षात घेवून चर्चा अपेक्षीत आहे. (या चर्चेत अमेरीकन्स पण जाड होतायेत, पिझ्झा बर्गर यांची भारतातही चंगळ होते आहे हे टाळावे. संशोधन करणार्‍या बर्‍याचशा संस्था ह्या अमेरीकन (अभारतीय) असल्याने बहूतेक शारीरीक स्केल्स ह्या अमेरीकन/ ब्रिटीश लोकांनाच गृहीत धरून असतात. उदा. BMI, उंची/ वजन/ रक्तदाब यांचा रेशो आदी.

Saturday, October 1, 2011

दगडाची गोष्ट

दगडाची गोष्ट
(सदरची कविता शिक्षकांनी अंगविक्षेपासहीत विद्यार्थ्यांच्या पुढे सादर केली तर परिणामकारक होते.)

प्रास्ताविक:
निट बसा सगळे लक्ष द्या इकडे
एक गोष्ट सांगतो लक्ष द्या तिकडे

आरंभ:
एक खेडेगाव असते
तिथे एक नदी वाहते

विषयविवेचन:
त्या नदीत असतो एक दगड
मोठ्या दगडांसारखाच छोटा दगड
इतर दगड खुष असत
हा मात्र असतो सतत रडत

नायकाचे आत्मकथन:
"मी काही कामाचा नाही
कोणाच्या उपयोगाचा नाही
देव करण्याइतका मोठा नाही
वाळूत मावण्यासारखा छोटाही नाही
कुणाच्याही पायात मी येतो
पावसाळ्यात चांगला धुतला जातो
उन्हाळ्यात नदी जेव्हा कोरडी होते
तेव्हा माझ्या अंगाची लाही लाही होते
मला कोणी विचारत नाही
मी कोणाच्या कामाचा नाही"

नायकाचे चिंतन:*
दिवसेंदिवस तो दगड निराश होत गेला
वाळून वाळून बारीक होत चालला

निसर्गवर्णन:
असेच उन्हाळ्याचे दिवस होते
नदीत पाणी काहिच नव्हते

कथेत दुसर्‍या व्यक्तीचा प्रवेश:
एका माणसाला दुसर्‍या गावी जायचे होते
त्यासाठी त्याला हि नदी ओलांडणे भाग होते

माणसाचे निसर्गाकडे गेले पाहिजे - पर्यावरणाचे भान:
नदीवर आल्यानंतर त्या माणसाला जोराचा कार्यभाग आला
आता कसे अन कोठे कार्यभाग उरकावा प्रश्न त्याला पडला

कर्म करण्याबद्दल आस्था:
एक आडोसा बघून त्याने आपला कार्यभाग उरकला
नदी कोरडी आहे म्हणून त्याने नेमका तोच दगड वापरला

कर्तव्यपुर्तता:
दगड मनात म्हणाला, 'सालं, मी नेहमी कोणाच्या उपयोगी पडत नाही म्हणून रडत बसलो
शेवटी अशा तर्‍हेनेका होईना मी कुणाच्यातरी उपयोगी तर पडलो'

गोष्टीतला बोध:
तर मित्रांनो गोष्ट तर संपली पण या गोष्टीतून काय बोध मिळतो?
नसेल सांगत तर ऐका, 'ऐनवेळी बिगरकामाचा दगडही कामी पडतो'

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
३०/०९/२०११

कठीण शब्द:
बोध = मोरल ऑफ द स्टोरी

सुविचार: *जास्त चिंतन चिंतेत रूपांतरीत होते व आपणाला ती चिंता चितेकडे नेते

प्रश्नोत्तरे:

दिर्घोत्तरी प्रश्न
खालील प्रश्नांची आठ-दहा वाक्यांत उत्तरे द्या.

१) वरील कवीतेत कोणकोणते संदेश आपणाला मिळतात? (मार्च २००२, नुमवि अपेक्षीत प्रश्नसंच २०१०, बालविकास प्रशाला अपेक्षीत प्रश्नसंच २००९)
२) 'दगडाची गोष्ट' ह्या कवितेत मानवाचे कोणकोणते स्वभाववैशिष्ठ्ये कविने चितारले आहेत.
३) सदरची कविता ही कविता असूनही 'दगडाची गोष्ट' अशा नावाने प्रसिद्ध केली आहे. का? आपाआपसात चर्चा करा.
४) वरील कविता वाचून आपणा काय वाटते यावर आठ वाक्यात टिप्पणी करा.(ऑक्टोबर २००७)

एका वाक्यात उत्तरे लिहा
१) अंगाची लाही लाही होणे या वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.(मार्च २००५)
२) या गोष्टीतील दगड कशाचे प्रतिक आहे? (ऑक्टोबर २००९)

उपक्रम:
(शिक्षकांनी या उत्तरांचे कागद एखाद्या फाईलमध्ये लावणे. वार्षीक परिक्षेत उपक्रमासाठी १० गुण आहेत.)
१) या कवितेचे गद्यात रुपांतर करा.
२) या कवितेवर वार्षीक स्नेहसंमेलनात एक छोटी नाटूकली सादर करा.

(धिस पार्ट ऑफ द प्रोग्राम स्पॉन्सर्ड बाय - डेलीऑनलाईनबॅकअप.कॉम - जिंदगी सवार दे!)

हळूच तू मला पाहीलेले

हळूच तू मला पाहीलेले


हळूच तू मला पाहीलेले मी तुला पाहीले
नजरेला मिळता नजरा, मी न माझी राहीले ||धृ||

कधीतरी ओळखीचे हासू पाहीले तुझ्या ओठी
नकळत स्मित माझे आले त्याच्या उत्तररासाठी
कळले का रे तेव्हा हृदयात काही झाले?
नजरेला मिळता नजरा, मी न माझी राहीले ||१||

पुस्तके देता घेता थरथरती भेट झाली
अलवार स्पर्श होता काटा फुले शरीरी
प्रित पुष्पे अशी कितीतरी मी मनी माळले
नजरेला मिळता नजरा, मी न माझी राहीले ||२||

ठेवले वहीत मी पिंपळपान आठवांचे
बघ ते आता झाले बदलून जाळीचे
तेवढेच जून झाले प्रेम पहीले आपले
नजरेला मिळता नजरा, मी न माझी राहीले ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२८/०९/२०११

मै पिच्चर में जावू के नको

मै पिच्चर में जावू के नको

ये करू नको, वो करू नको सदा ऐसेच बोलतेय आप तो
मै पिच्चर में जावू के नको ये अब्बीच बोल दो मेरे को ||धृ||

देखने में मै हूं बडी देखनी; सब बोलतेय मेरकू चिकनी
नही कोई मुझमे कमी; मेरे बगैर पडती गली सूनी
कैसी हिरोईन एक नंबर बनती तुम अभी देखो
मै पिच्चर में जावू के नको ये अब्बीच बोल दो मेरेको ||१||

मुंबई शहर है बडा मोटा; नाही पैसेका उधर तोटा
मत करो मेरेको बेटा बेटा; नाही होंगा अपनेको घाटा
अब्बी मेरी अम्मीभी राजी हो गयी देखो
मै पिच्चर में जावू के नको ये अब्बीच बोल दो मेरेको ||२||

तुम खाली हातमाग चालवतय; रातदिन मेहनत मजूरी करतय
हातपाय फुकटमधी चालवतय; बुढा होनेपर कोन तेरेकू देखतय?
अब्बा तूम भी मान जाव मालेगांव छोडनेको
मै पिच्चर में जावू के नको ये अब्बीच बोल दो मेरेको ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२७/०९/२०११

पाव्हण्यानं डोळा मारला

पाव्हण्यानं डोळा मारला
ह्या पाव्हण्यानं डोळा मारला ग
मला जवळ ये आसं म्हनला ग

बाजारात बसले मी ग भाजी विकायला
समोर आला अन लागला भाव पुसायला
हातात घेवून पाही खालीवर
जुडी मेथीची दे आसं म्हनला ग
मला जवळ ये आसं म्हनला ग

आजूबाजूला जमली गर्दी
मला ग त्याची नव्हती वर्दी
शुक शुक करतोय, हात हालवतोय
समोर उभा तो राह्यला ग
मला जवळ ये आसं म्हनला ग

नजर माझी गिर्‍हाईकांवर
नव्हती काही त्याच्यावर
हात घालूनी खिशातमधी
नोटा त्यानं काढल्या ग
मला जवळ ये आसं म्हनला ग

वागणं त्याचं वंगाळ नव्हतं
समजलं मला काय खरं ते व्हतं
चष्मा नाही डोळ्याला
म्हनला आज घरी तो राहीला ग
मला जवळ ये आसं म्हनला ग

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२६/०९/२०११

दादला हातोडीनं ठोकतो खुट्टा

दादला हातोडीनं ठोकतो खुट्टा

ठोक ठोक ठोक ठोक ठोक ठोक (बॅकग्राउंड हातोडीनं ठोकल्याचा आवाज)
ठोक ठोक ठोक ठोक ठोक ठोक
माझा दादला हातोडीनं ठोकतो खुट्टा
लाकूड तासून, रंधा मारून काढतो भुस्सा ||धृ||

कामं त्याचं हाय सुताराचं
आणतो लाकूडं सागाचं
करवतीनं कापत बसतो
रातीबी तसंच करतो
काय करावं समजना झालं
कामासाठी नुसता झालाय वेडापीसा
लाकूड तासतोय रंधा मारून काढतो भुस्सा ||१||

एकदा पलंग करायला लागला
मोजमाप करीत तो बसला
मी घरकामात गुंतलेली
मला बोलावलं त्यांनं तरीबी
जवळ ओढूनं चावट बोलला असातसा
लाकूड तासतोय रंधा मारून काढतो भुस्सा ||२||

होतं वंगाळ त्याचं कधीकधी वागणं
खोड त्याची छन्नी मारीत राहणं
पटाशीनं खिळे उपटीत बसणं
ड्रिल मारून होल खोल पाडणं
पॉलीश करायला व्हर्नीश वापरे भसभसा
लाकूड तासतोय रंधा मारून काढतो भुस्सा ||३||

लई दया मला त्याची येते
दुकानी डबा मी घेवून जाते
कानाची पेन्सील काढून ठेवते
करवत खाली ठेव त्याला म्हणते
तरीबी म्हणतो "तेवढी पाचर मारतो आता"
लाकूड तासतोय रंधा मारून काढतो भुस्सा ||४||

त्या सच्च्याच्या नादाला तो लागलाय
कामं करायसाठी नुसता हापापलाय
इथंतिथं घरीदारी, कामं करून पडल आजारी
मी एकटीच बाई घरी, नाही कुणी शेजारी
बाहेर काढा त्याला यातनं, माझा तुमच्यावर भरवसा ||५||

ठोक ठोक ठोक ठोक ठोक ठोक (बॅकग्राउंड हातोडीनं ठोकल्याचा आवाज)
ठोक ठोक ठोक ठोक ठोक ठोक......................


- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२६/०९/२०११

Wednesday, September 28, 2011

एक दिवस पंक्चरलेला

एक दिवस पंक्चरलेला
गेलेल्या रविवारच्या दिवसाची ही सत्यकथा आहे. रविवार म्हणजे सुट्टी वैगेरे काही नाही. कारण मला साप्ताहीक सुटी शनिवारची असते. सध्या रात्रपाळी असल्याने रविवारी रात्री कामाला ११ वाजता जायचे होते. कालची सुटी असल्याने आदल्या रात्री झोप झालेली होती. त्यामुळे रविवारच्या सकाळी लवकर उठलो. रुग्णालयात भरती झालेले एक जवळच्या नातेवाईकांना दुपारी रजा देणार असल्याने त्यांना जेवणाचा डबा देण्यासाठी जायचे होते.

कालपासून मुलगा 'सायकलमध्ये हवा भरून आणा' 'सायकलमध्ये हवा भरून आणा' अशी भुणभुण करत होता. सुटीच्या दिवशी कॉलनीत सायकल फिरवीणे हा त्याच्या मित्रमंडळींचा आवडता उद्योग असतो. मनात म्हटले त्याचे काम पहिल्यांदा करावे. त्याची छोटी सायकल घेतली व गॅरेजमध्ये आलो. मुलाला गॅरेजच्या कामाची माहीती व्हावी ह्या उद्देशाने त्यालाही बरोबर घेतले. गॅरेजमध्ये जातांना त्याला विचारले की 'सायकल पंक्चर कशी झाली?' त्याने 'पंक्चर होते म्हणजे नक्की काय होते?' असा प्रतिप्रश्न केला. त्याचे शंकासमाधान केले. आपली त्वचा काही खरचटल्याने कशी फाटते तसे सायकची ट्युबपण त्वचा समज अन तिला एखादा खिळा टोचल्याने हवा गेली की पंक्चर होते असे समजावले. त्याला मुळप्रश्न पुन्हा विचारला - 'सायकल पंक्चर कशी झाली?' माझ्या प्रश्नाचा उद्देश त्याच्या सायकलची हवा कोणी मुद्दाम काढली की खरोखर चाक पंक्चर झाले हे माहीत करण्याचा होता. मग त्याने सांगीतले की 'त्या मागच्या चाकाची हवा गेली'. आता त्यात त्याने नवीन काय सांगीतले? असो. शंकासमाधान करत असतांना गॅरेज आले. आता चाकात नुसती हवा भरता आली असती. पण मी अंदाज केला की हवा नुसती गेली असती तर थोडीफार हवा चाकात राहीली असती. पण त्यावेळी चाकाची स्थिती तशी नव्हती. चाक पुर्णपणे सपाट झालेले होते. गॅरेजमध्ये परत न यावे लागावे म्हणून मी बाळासाहेबांना (गॅरेजमालक) चाकाचे सरळ पंक्चरच काढण्यास सांगीतले. त्यांनी लगेच पंक्चर काढून दिले. मग आमचे बाळासाहेब सायकल चालवत अन मी त्याच्या मागे थोडाफार दिडकी चाल करत घरी आलो.

घरी नाष्टापाणी आटोपल्यावर बर्‍याच दिवसांपासून जमा झालेली रद्दी आवरली. सध्या आमच्याकडे तिन तिन वृत्तपत्रे येतात. मी तर जास्त वाचत नाही पण दोन वृत्तपत्रांच्या स्किम्स चालू असल्याने ते लावले गेलेले आहेत! थोडेफार इकडेतिकडे केले अन माझी नजर मुलाच्या सायकलकडे गेली. त्याच्या सायकलीचे मागचेच चाक पुन्हा बसलेले दिसले. त्याची भुणभुण व सायकल फिरवण्याची गैरसोय नको म्हणून सायकल पुन्हा गॅरेजमध्ये नेली. तेच चाक पुन्हा पंक्चर झालेले असल्याने सकाळी काढलेल्या पंक्चरविषयीची शंका बाळासाहेबांना बोलून दाखवली. त्यांनी सांगीतले की 'साहेब वॉलशीटवर पंक्चर असेल. एकदम शुअर. कारण वॉलशीटवर आधीच पंक्चर काढलेले मी पाहिलेले आहे.' खरोखरच वॉलशीटच्या जवळच पंक्चर झालेले होते. पुन्हा वॉलशीटवरचे दुसर्‍यांदा पंक्चर काढणे तेवढे खात्रीचे नसते. मग मी नवीन ट्युबच टाकण्यास सांगीतले. नवीन ट्युबची किंमत त्यांनी ऐंशी रुपये सांगीतली. ट्युब बसवत असतांना सहज म्हणून नवीन ट्युबचे रॅपर बघीतले तर त्यावर एमआरपी सत्तेचाळीस रुपये छापलेली! मग त्यावरून बाळासाहेबांशी थोडी वादावादी झाली व नंतर बाळासाहेबांनीच माझे बौधीक घेतले. बोलणे चायना आयटम्सवर छापलेली कमी किंमत (ट्युब ईंडीयनच होता), व्हॅट, ईलेक्ट्रीकल सामान जास्त एमआरपी असूनही कमी किंमतीत कसे मिळते अशा अंगाने होत गेले. अर्थातच त्यांचा विजय झाला व मला नवीन ट्युबचे रुपये ऐंशीच द्यावे लागले.

नंतर हॉस्पिटलात दुपारी बाराच्या सुमारास डबा दिला व तेथेच थांबलो. चारसाडेचारला रुग्णाला अ‍ॅम्बूलन्सने गावी रवाना केले अन एका नातेवाईकाला चहापाण्यासाठी घरी घेवून आलो. त्यांचे चहापाणी झाल्यानंतर त्यांना बसस्टॉपपर्यंत सोडण्यासाठी मोटरसायकल बाहेर काढली तर तिचे पुढचे चाक पंक्चर झालेले! मग पाहुण्यांना बसस्टॉपपर्यंत पायी सोडून आलो.

आल्यानंतर मोटरसायकलच्या पुढल्या चाकात काही खिळा वैगेरे आहे का ते बघीतले. खिळा काही दिसला नाही. मग ट्युबचा वॉलनट ढिल्ला केला अन मोटरसायकल ढकलत गॅरेजपर्यंत नेली. नशीब गॅरेज घराच्या जवळच आहे. नाहीतर बंद अवस्थेतली मोटरसायकल ढकलत नेणे म्हणजे किती कष्टाचे असते ते आपल्याला माहीत आहेच. गॅरेजवाल्याने पंक्चर काढून दिले अन सरळ घरी आलो.

आता रात्रपाळीला जायचे असल्याने व दिवसभर झोप झाली नसल्याने वरच्या खोलीत आडवा झालो. एखाद्या तासाचीही झोप माणसाला ताजेतवाने करते. जाग आली तर जवळपास सात वाजत आले होते. आता जेवण करायचे नंतर परत झोप घेवून मग कामावर जायचे होते. रात्रपाळी असेल अन मला आठवण असेल तर मी मोटरसायकलच्या चाकांची हवा तरी कमीत कमी पाहून घेतो. तेवढीच खबरदारी. मी
मोटरसायकलच्या दोन्ही चाकांवर थापटी मारून पाहिल्या. दोन्ही चाके एकदम टणाटण होती. थोडेफार जेवण केले. घरचा टिव्ही आमच्या घरच्या बाळासाहेबांच्या टिव्ही बघण्याच्या कर्तृत्वामुळे बंद केलेला असल्याने टिव्ही न बघता सकाळचे (दै. सकाळ नव्हे. तो तर 'राहूल गांधी यांनी संसदेतल्या कॅन्टीनमध्ये ईडली-डोसा खाल्ला' अशा आशयाची बातमी आली त्याच्या दुसर्‍याच दिवशी बंद केलेला आहे. तसेही दै. सकाळने मागे एकदा 'लालूप्रसादला की नितीशकुमारला खायला काहीतरी (चारा??) आवडते' अशा आशयाची बातमी दिली तेव्हा बंद करायचे ठरवत होतो.) पेपर वाचले. पुन्हा झोपलो.

रात्री पावणेअकराला मोबाईलचा अलार्म झाला अन 'कामावर जायला उशीर नको व्हायला' म्हणून लगेच उठलो. कारण माझी वाट बघत कोणी रिक्षावाला थांबलेला नव्हता. मोटरसायकलच मला कामावर सोडणार होती. मी कपडे घातले. आताशा थोडीसी शित हवा वाहत असते म्हणून अस्मादिकांनी जॅकेटरूपी चिलखत अंगावर व हेल्मेटरूपी शिरस्त्राण डोईस चढविले व कामाच्या कचेरीरूपी युद्धभुमीकडे कुच करण्यासाठी मोटरसायकलरूपी घोडीवर टांग मारीली. बघतो तर काय! मोटरसायकरूपी घोडीचे मागचे पायरूपी चाक भुईसपाट झालेले! कुण्या शत्रूने खिळ्यारूपी भाला अस्मादिकांच्या मोटरसायकलरूपी घोडीच्या मागच्या पायरूपी चाकात खुपसला कोण जाणे. आता ऐन वक्ताला रातीच्या समयी कामरूपी युद्धावर जावयाची खोटी झालेली. पुन्हा घररूपी किल्याचे किल्लीने कुलूप उघडीले. मोटरसायकलरूपी घोडी पोर्चरूपी पागेत ठेवून दिली अन दिवाणखाण्यारूपी हॉलमध्ये अंगावरचे चिलखत व शिरस्त्राण काढून ठेवीले.

घरी माझी एक सायकल आहे. बरेचदा मी तिचा उपयोग करतो. मग आता वेळ निभावून नेण्यासाठी मला तिच कामात येणार होती. मग मी पहिल्यांदा तिच्या चाकातली हवा तपासली तर तिच्या पुढच्या चाकात हवा नव्हती. एवढ्या रात्री कोणते गॅरेज उघडे असेल? म्हणजे हा पण मार्ग बंद झालेला होता. (तसे आमच्याकडे रात्रंदिवस फक्त पंक्चर काढणारे हायवेच्या रस्त्याला काही केरळी आण्णा आहेत पण तेथेपर्यंत सायकल किंवा मोटरसायकल ढकलत कोण नेणार?) आता बसस्टॉपपर्यंत चालत जावून अ‍ॅटोरिक्षा दोन ठिकाणी बदलून आता कामावर जाणे भाग होते. आज रविवार असल्याने कामाच्या ठिकाणी माझी जागा घेणारा बदली सहकारीही नव्हता. मी लगेच ऑफीसात डिपार्टमेंटमध्ये मोबाईल केला व 'मला येण्यासाठी वेळ लागेल व तुला घरी जायचे असेल तर जा', असे तेथे हजर असलेल्या सहकार्‍याला कळवीले. रिक्षाने व थोडी पायपीट करून कामावर उशीराने हजर झालो. रात्रपाळीचे काम केले व सकाळी तशीच थोडीफार पायपीट करून घरी सकाळी साडेआठच्या सुमारास पोहोचलो.

घरी आल्यानंतर लगेच काही झोप येत नाही म्हणून मग मोटरसायकलच्या मागच्या चाकाची तब्बेत पाहण्याचे ठरवले. मागचे चाक निट बघीतले असता एक खिळा त्यात गेल्याचे दिसले. मग स्क्रूड्रायव्हर अन पकडीने तो खिळा उपसून काढला. पाहतो तर खिळ्याचे डोके गायब होते. बहूतेक तो सुताराकडचा खिळा असावा कारण सुतारलोकं दोन फळ्या जोडण्यासाठी असल्या बिगरडोक्याच्या खिळ्याचा वापर करतात हे मी पाहीलेले आहे. मग ट्युबचा वॉलशीट नट ढिला केला व मोटरसायकलच्या मागच्या चाकाचे पंक्चर काढण्यासाठी परत गॅरेजमध्ये मोटरसायकल ढकलत नेली. काही लोकं मोटरसायकचे चाकच काढून गॅरेजपर्यंत नेतात व पंक्चर काढून परत घरी चाक लावतात. मोटरसायकलचे मागचे चाक काढून लावणे तसे अवघड आहेच अन ते मला काही येतही नाही. यावेळी मोटरसायकल सुरू करून व गिअरमध्ये टाकून गॅरेजपर्यंत नेली. बाळासाहेब गॅरेज लवकरच उघडतात हे बरे आहे. मागच्या चाकाचे पंक्चर काढले व घरी आलो.

दिवसभर झोप अन थोडीफार कामं केली. संध्याकाळी एकाकडून हातउसने दिलेले पैसे घ्यायचे होते म्हणून मोटरसायकल सुरू केली अन तिच्यावर बसलो तर यावेळी मोटरसायकलचे पुढचे चाक पुन्हा सपाट झालेले! पुन्हा बाळासाहेबांची भेट ठरलेली. पुन्हा ढकलाढकली करत बाळासाहेबांच्या दरबारी हजर झालो. पैसे देण्यार्‍या माणसाने दिलेला चेक दोन वेळा बाउन्स केलेला होता व यावेळी तो रोख पैसे देण्यासाठी बोलवत असल्याने त्याची भेट घेणे महत्वाचे होते. मग बाळासाहेबांची एक घोडी (सायकल) उसनी घेतली व टांगा मारत पैसे घेण्यासाठी गेलो. नशीब! यावेळी त्याने मला पैसे परत केले. सायकल मारत पुन्हा गॅरेजमध्ये आलो तर बाळासाहेबांनी मोटरसायकलीच्या पुढच्या चाकाचे पंक्चर काढलेले होते. त्यांना त्याविषयी विचारले असता ट्युबच्या जॉईंटवर हे दोन्ही वेळचे पंक्चर होते असे समजले. गेल्या चोवीस तासात दोन वेळा पुढचे चाक पंक्चर झालेले असल्याने अजून धोका नको म्हणून मग मी ट्युब बदलण्याचा निर्णय त्वरीत घेतला. सायकलच्या ट्युबच्या किंमतीचा अनुभव असल्याने या मोटरसायकलच्या नवीन ट्युबवरची एमआरपी मी बघण्याचे धाडस केले नाही व त्यांनी जी रक्कम सांगीतली ती मी देवून टाकली. ती रक्कम दोनशे रुपये अशी होती.

हा लेख लिहून होईपर्यंत चोवीस तास झालेले होते. तोपर्यंततरी मोटरसायकल व लहान सायकल यांचे पंक्चर झालेले नव्हते. दोन्ही वाहनांची तब्बेत चांगली आहे. पण अजून माझ्या मोठ्या सायकलीच्या पुढच्या चाकाची हाल'हवा'ल पहायची बाकी आहे. आज वेळ मिळाला की मोठ्या सायकलीला बाळासाहेबांच्या दवाखान्यात नेण्याचे ठरवले आहे. तेथे गेल्यानंतरच तिच्या चाकात कोणता आजार दडलेला आहे ते समजेल. तशी खुशाली मी आपणाला कळवेनच.

Saturday, September 24, 2011

अशी कशी ही म्हागाई

अशी कशी ही म्हागाई

अशी कशी ही म्हागाई वाढ वाढ वाढली
माझ्या खर्चाची झोळी हिनं फाडली ||धृ||

नका डाळ तुम्ही म्हणू; नका तांदूळ तुम्ही म्हणू
गहू जोंधळं झालं आहे सोनं जणू;
पाहून बाजरीचे भाव मी पिशवी खुंटीला टांगली ||१||

दह्या दुधाचे भाव कसे वाढता वाढं; शेरभर ताकालाबी धा रूपये लागं
पोरं झालीत वाळून बारीक रोड;
पामतेल डालातुपाविना देवू कशी भाजीला फोडणी? ||२||

राकेल गॅस प्रेटोल डिझल; याबीगर चाक कसं चालंल?
ऐश्टी गाडीबी पैशाविना हालंना;
पेशल रिक्षा कशी करावी? साध्या प्रवासाची सोय नाय आता राह्यली ||३||

संसाराचा कसा ओढावा गाडा; घरखर्च रोज घाली राडा
पगारात मालक घाली खोडा;
अवशीधपान्याविना तब्बेत चांगली नाही राह्यली ||४||

कुनी यावर उपाय सांगा राव; या तेजीचा कमी करा कुनी भाव
आमी गरीब आहो नाही कुनी साव;
रोज सस्ताईची किंमत कमी होत चालली ||५||

तर्‍हा येगळीच बघा शिक्शनाची; शाळा झेडपीची बरी हाय पोरांची
आस तिथं खिचडी मिळण्याची;
चांगली विंग्रजी शाळा पोरांनी नाय कधी पाह्यली ||६||

{{ सांगा कसं जगावं आमी ऐटीत; आडवं केलं म्हागाईनं एका फायटीत
यंदा पोराचं लगीन करावं म्हनतो; दोन इंजीनानं गाडी वढावी म्हनतो
सांगा एखांद्या स्थळी
आय.टी.वाली पोरगी आसल तर चांगली ||७|| }}

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२४/०९/२०११

राधा गौळण

राधा गौळण

आळवणी करते कृष्णाची; राधा गौळण मी मथूरेची ||धृ||

दुध दही करण्यासाठी; बाजारी मथुरेच्या नेण्यासाठी
पहाटेच उठूनी धारा काढीते गायींची ||१||

गोपींकांना सवेत घेवूनी; यमूना तिरावर रास खेळूनी
वाट पाहते नंदलालच्या मुरलीची ||२||

मायेच्या पाशात न शिरण्या; मोहांपासूनी विलोभी होण्या
आस लागली तुझ्या न माझ्या मिलनाची ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२३/०९/२०११

Thursday, September 22, 2011

रंगपंचमीच्या सनाला

रंगपंचमीच्या सनाला

This Lavani is dedicated to parag p divekar.

नका भिजवू शालू वेल बुट्टेदार नऊवारी
रंगपंचमीच्या सनाला नका मारू पिचकारी ||धृ||

नेम तुमचा कधी का चुकतो!
अंगाला बाई असा झोंबतो
पाण्याचा तो मारा; नका करू मजवरी
रंगपंचमीच्या सनाला नका मारू पिचकारी ||१||

रंग हवेत* कितीक उडवीले *(हवे ते)
फुगे फोडीले हिरवे पिवळे
रंगात येवूनी का गुलाल फेकीला अंगावरी?
रंगपंचमीच्या सनाला नका मारू पिचकारी ||२||

लाज मला हो आली भारी
सर्व सख्यांनी मस्करी केली
उगीच तुम्ही जवळ येवूनी केली बळजोरी
रंगपंचमीच्या सनाला नका मारू पिचकारी ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२३/०९/२०११

लावणी: लग्नाचं वय माझं झालं

लावणी: लग्नाचं वय माझं झालं

नक्षीदार कुयरी पदरावरची.........
हळद कुंकवानं भरलेली
सोळा सिनगाराचा साज लेवूनी...
ऐन्यापुढे उभी मी राहीली

पुढ्यात तुमच्या जवळ आले माळून मी मरवा
लग्नाचं वय माझं झालं; आता तारीख ती ठरवा ||धृ||

मुसमुसलेली ज्वानी माझी कळीदार ती काया
हाताला हात लावा अन पारखून घ्या तिला राया
अंग माझं सोन्यावानी तिस हजारी की हो झालं!
चांदीवानी चमचम करूनी उजळून ते आलं
तुमच्या मुठीत घ्या या रुप्याच्या रुपाला
लग्नाचं वय माझं झालं; आता तारीख ती ठरवा ||१||

पावसाळ्यामदी मोरलांडोरी पान्यामधी भिजती
झाडावरती राघू मैना घरट्यामधी लपती
आणि किती गोष्टी सांगू; गोड गोष्टीत रंगत आणाया
थंडी वाजूनी आले जवळी अंगी उबारा घ्यायला
जावू नका दुर आसं; गोड घासानं तोंड माझं भरवा
लग्नाचं वय माझं झालं; आता तारीख ती ठरवा ||२||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२२/०९/२०११

विडंबन: (मालकीणोपदेश)

(मालकीणोपदेश)

संदर्भ

"लिहावे की न लिहावे, उडेल की न उडेल, रुचेल की न रुचेल, संपादेल की नसंपादेल हाच मोठा प्रश्न आहे"
- पाषाण भेद-फियर (करू नको)

(वरील जगप्रसिद्ध वक्तव्य असणारा गहन प्रश्न आमच्याही मनात आला पण गावातील आजकालचे नवनवीन Items पाहून ती भीती कमी झाली.)

काही वर्षापूर्वीची गोष्ट... मी बृ-स्पतीवारात माझ्या क्लायंट्सना भेटण्यासाठी गेलो होतो. मला जेव्हा जेव्हा ऊर्जा कमी पडते तेव्हा तेव्हा मला बृ-स्पतीवार परिसराची एक चक्कर पुरेशी असते. त्या खेपेला मी, मला दिलेला शब्द पाळणा-या आणि मी दुखावला गेलो तेव्हा मला आनंद देण्याचा मोठेपणा दाखवणा-या प्रोप्रा. सवितांनापण पण भेटलो. त्यांना कामाला जायचे असल्याने आमच्यात संक्षिप्त-मुक संवाद झाला. तो एखाद्या झेड कॅटेगरीतील मालकीण ग्राहक संवादासारखा होता. तो असा...

"पाष्या, क्या कर रैला रे आजकल" - प्रोप्रा. सविता

"अरी, मै तो प्रायव्हेट फॅमेली मे बिवी का हजबंड हूं" - मी

"कित्ती बडी है रे तेरी फेमेली?" - प्रोप्रा. सविता

"होगा कोई ३०-४०" - मी

"कित्ते दिन से चला रहा है?" - प्रोप्रा. सविता

"लगभग तिन साल से जादा होने कू आयेले है" - मी

"तेरे उप्पर कौन रहेता है" - प्रोप्रा. सविता

'मेरी औरत' - मी

"तेरी फेमेलीमें कितनी बिबीयां है?" - प्रोप्रा. सविता

"क्या बात करती है? एकही बिवी है मेरी" - मी

"पाष्या, तूने अब तेरी बिवी बदलना गंभीरतासे सोचना चाहीए "- प्रोप्रा. सविता

मला झेड कॅटेगीरी ग्राहकाप्रमाणे तत्काळ निर्वाण प्राप्त झाले!

या धाग्याचे प्रायोजक आहेतः हौटूटेकबॅकअप.कॉम - जींदगी सवाँरदे

पाहटंची शेती

पहाटंचीची शेती

सक्काळच्या धुक्यात रं
चुलीचा धुर गेला रं
भाकरी थापल्याचा आवाज
त्याच्यात मिसळला रं

पान्ह्यासाठी सोडली रं
कालवड ल्हान तान्ही रं
कासंडी धुवूनशान
दूध काढलं म्हशीचं रं

उठावं थंडीगारठ्याचं रं
काम करावं कष्टाचं रं
शेणमुत काढावं
जनावरं आपलीच रं

सर्जा राजा उठला रं
पाचट खाऊन तयार रं
औत वढाया, जुपाया
खांद्यावर जू ठेवलं रं

रामपारी देवाचं रं
नाव घ्याव तोंडांनं रं
न्यारी करून शेताला
चालू लागावं पाहटंला रं

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२१/०९/२०११

Wednesday, September 21, 2011

चुकीचे मोबाईल रिचार्ज

चुकीचे मोबाईल रिचार्ज

गट्टू अन गिट्टी जात होते एकाच कॉलेजात
तेथेच जुळले त्यांचे; गुंतले दोघे एकमेकात

गट्टू स्वभावाने वांड होता गावात सोडलेला सांड होता
याच्याशी भांड त्याच्याशी भांड असले उद्योग करत होता

गिट्टीला तो खुपच सोज्वळ भासे
कच्च्या लिंबाप्रमाणे कोवळा वाटे

कॉपी केल्याने कॉलेजमधून रस्टीकेट झाला
अपेक्षेप्रमाणे गट्टू एस.वाय.ला फेल झाला

मनापासून प्रेम होते त्याचे गिट्टीवर
ती न भेटली तर जीव होई खालीवर

इकडे गट्टूच्या बापाने त्याला घराबाहेर काढला
काहीतरी कामधंदा कर तरच घरी ये म्हणाला

काय करावे काय करावे प्रश्न मोठा पडला
उत्तर त्याचे माहीत नव्हते तेथेच गट्टू अडला

गरीब बापाला दया येवून थोडे भांडवल त्याला दिले
गट्टूने कमी मेहनतीचे मोबाईल रिचार्जचे दुकान सुरू केले

नजरानजर होण्यासाठी एका गल्लीत त्याने टाकले दुकान
आता कसे सोईस्कर झाले; समोरच त्याच्या गिट्टीचे मकान

दुकान आता थोडे बरे चालत होते
कुणी दहा तर कुणी वीसचे रिचार्ज मारत होते

मात्र दिवसातून एखादे नवीनच गिर्‍हाईक २०० चे रिचार्ज मारून जाई
पुन्हा तेच गिर्‍हाईक रिचार्ज मारण्यासाठी त्याच्या दुकानी न येई

हळूहळू त्या २०० च्या रिचार्जचा एकच नंबर त्याला पाठ झाला होता
नवनवीन गिर्‍हाईक जो नंबर रिचार्ज करी तोच नंबर गिट्टीच्या मोबाईलचा होता

- पाभे
२१/०९/२०११

हटवा आता भ्रष्टाचार भ्रष्टाचार

हटवा आता भ्रष्टाचार भ्रष्टाचार

हटवा आता भ्रष्टाचार भ्रष्टाचार
सदाचार नाही हा तर आहे
भ्रष्ट आचार भ्रष्ट आचार

काम करण्यासाठी कुणी ऑफीसात येतो,
ऑफिसर कारकुनाची विनवणी करतो
आज ये उद्या ये म्हणून वेळ फुक्कट जातो,
पैसे घेवूनच मग कामं तो करतो
असल्या कामासाठी लाच खाणं झाला शिष्टाचार शिष्टाचार
हटवा आता भ्रष्टाचार भ्रष्टाचार

गोरगरीबाचे कामं तुम्ही लवकर कराना,
चिल्यापिल्यांचे तुम्ही आशिर्वाद घ्याना
माणसातली माणूसकी आता जागवाना
पैसे मागण्याचा खेळ आता संपवाना
सदाचार, सुनीती, निष्ठा यांचा करा प्रचार, करा प्रचार
हटवा आता भ्रष्टाचार भ्रष्टाचार

स्विस बँकेमध्ये पहा कितीतरी पैसा तो सडतो
इकडे भारताचा विकास पैश्याविना अडतो
चारा, शस्त्र, स्पेक्ट्रम घोटाळ्यात पैसा हा जातो
लाच देवून संसदेत मते पुढारी मागतो
लाच देवू नका घेवू नका होवू नका लाचार लाचार
हटवा आता भ्रष्टाचार भ्रष्टाचार

देवालाही तुम्ही सांगा नारळ का फोडता?
परिक्षेला जाण्याआधी हात का जोडता?
स्व:तावरील विश्वास कमी का करता?
मठ मंदीराची तुम्ही तिजोरी का भरता?
हा तर आहे लाच देण्याचाच प्रकार प्रकार
हटवा आता भ्रष्टाचार भ्रष्टाचार

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२१/०९/२०११

वेळ लावू नका

वेळ लावू नका

रात नवेली आली चालून
विडा ठेवला चुना लावून
तुमच्या येण्याचा नाही भरवसा
वेळ लावू नका बेगीनं या राजसा ||धृ||

वाट तरी पहावी कितीक बाई
दिस गेला हि रात सरत जाई
ऐन मोक्याला धोका कसला?
जीव झाला येडापीसा
वेळ लावू नका बेगीनं या राजसा ||१||

लाडीगोडीचं तुमचं बोलणं
गोडगुलाबी कोडं घालणं
आधारासाठी हात उशाला
पांघराया अंग द्या न विसरता
वेळ लावू नका बेगीनं या राजसा ||२||

शिनगाराचा असल्या येळी
आठव तुमची डोळा आली
दोन्ही पापण्या न्हाती पाणी
विरह सहन होईना जरासा
वेळ लावू नका बेगीनं या राजसा ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२०/०९/२०११

माझं गाव

माझं गाव

याहो याहो पाव्हने तुम्ही; या हो माझ्या गावाला
वाहता ओढा ओलांडा; तेव्हा गाडी लागेल शिवेला

वेशीवरती आहे मारूतीचे मंदिर
दर्शन घ्या त्याचे; मुर्ती पुरातन सुंदर

थोडं पुढं या; तुम्हाला लागेल बावडी
वेशीतून शिरा आत; तिच्यावर आहे चावडी

डाव्या हाताला ईमारत नवी कौलारू
ग्रंथालय अभ्यासिका तेथे सुरू; तुम्ही बोला हळू

बँक अन व्यायामशाळा ती बघा समोर
पोरं खेळतात कब्बडी; ते गावाचे मैदान

या की जरा पुढे; पहा दवाखाना सरकारी
पंचक्रोशीचे रुग्ण इथं येती होण्यासाठी बरी

इथून पुढं लागेल माळी गल्ली, शिंपी आळी
फाल्गूनात पेटे इथं गावाची मधली होळी

ब्राम्हणवाडा पाटीलगल्ली आहे त्या अंगाला
बैठ्या ईमारतीत आहे जिल्हा परिषदेची शाळा

वरच्या बाजूला आहे मामलेदार कचेरी
बाजूलाच पोलीसचौकी अन कोर्ट तेथेच भरी

आजूबाजूला वस्ती आहे कुंभारवाडा राजवाडा
बाजूला त्याच्या पिरगल्ली कोळीवाडा भोईवाडा

शनी चौक, पिंपळपार, दगडी बुरूज
ओळख करून घ्या सार्‍यांची;
गाव आहे शिवकालीन ऐतिहासीक

बाजूबाजूची वस्ती सारी अलूत्या-बलूत्यांची
भांडणतंटा नाही कसला गुण्यागोविंदानं नांदती

तालूक्याचं गाव माझं, भरे आठवडे बाजार
मिठ मिरची कपडे धान्य भाजीपाला;
विकायला येई; वार असे शनिवार

आसं गुणाचं माझं गाव; स्वप्नातलं आहे खरं
दृष्ट न लागो कुणाची; त्याला तुम्ही पहा एकदा तर

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
१८/०९/२०११

माझी म्हैस

माझी म्हैस

एका डोळ्यानं आहे जरी थोडी तिरळी
माझी म्हैस गुणाची आहे काळी काळी ||धृ||

कात्रिना नाव तिचे फार शोभून दिसते
हाय बेबे! म्हटलं तर शेपूट हलवते
मला डाऊट हाय ती पार्लरला न्या म्हणते
जसं नटून सजून होईल ती गोरी गोरी ||१||

शिंगे तिची वाकडी घाटदार छान
दुरून बघीतले तर बदामाचे सिम्बॉल
प्रत्येक रेड्याला वाटते ते आव्हान
तिच्यासाठी गोठ्याबाहेर लावतात लाईन
योग्य वर तिला आता शोधा हो कुणीतरी ||२||

पाण्यात बसण्याची भारी तिला आवड
नदीवर जाते नेहमी ती काढून सवड
तिला रोज मी धुतो तरी रंग नाही जाणार
माहीत आहे मला पण तिला कोण सांगणार
यंदाच्या मिस इंडीयाची करा म्हणते तयारी ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
१२/०९/२०११

माझी फुलबाग

माझी फुलबाग
किती हौसेने फुलझाडे लाविली
पाणी देवून वाढवली जपली
काही कळ्या आल्या मुक्या
तर काही रंगीत फुले उमलली ||

परीसरात माझी फुलबाग एकटी
नव्हती तसली दुसर्‍या कुणाची
शोभेचे लावली तरूवर तेथे
काही झाडांना लपेटल्या वेली ||

अपेक्षीले न मी जरी काही
निसर्गाने तिला साथ दिली
कोंब तरारून आले वरती
अनेक कुसूमे भरभरून आली ||

येता जाता सारे बघती
कष्टाचे कुणी कौतूक करती
आनंदाचा ठेवा हा अनमोल
परी नव्हता तयांच्यासाठी ||

अशीच एकदा वेळ ती आली
नजर फुलांवर पडली काळी
दृष्ट काढली त्याच फुलांची
पण हाय! पुष्पांची गेली झळाळी ||

जीवन म्हणजे येणे जाणे
येवूनी आयुष्याची बाग करणे
जरी ही एखादी फुलबाग उखडली
नविन फुलबागा करील मी माळी ||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
१७/०९/२०११

प्रवास

प्रवास
दुर पुढे जातांना सरलेली मागची
वाट नजरेच्या आवाक्यात येते.
किती चालायचे अजून बाकी
याची आठवण होते.

पायात रूतलेले काटे, दगड
लागणारा पाऊस वारा उन
प्रवासातला होणारा त्रास
निब्बर करतं त्वचा अन मन

तसल्या बेभरवशाच्या त्रासदायक प्रवासातही
एखादी वार्‍याची झुळूक,
एखादी गवती हिरवा जमीन
मनाला सुखावते.

तेथे थांबावस वाटतं
पण थांबता येत नाही
कारण
वाट संपलेली नसते
त्यामुळे चालावंच लागत.

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
१७/०९/२०११

Monday, September 12, 2011

युगलगीत: रंग हिरवा ओला ओला

युगलगीत: रंग हिरवा ओला ओला
तो: रंग हिरवा ओला ओला आला निसर्गाला
ती: प्रित तुझी माझी यावी अशीच बहराला ||धृ||

तो: थेंब नभातून खाली झरती
तो: पडता त्यांना ओठांवरती
ती: चुंबून घ्यावे थोडे प्यावे
ती: एक होवूनी वेडे व्हावे ||१||

तो: कधी प्रकाशात दिसते
तो: इंद्रधनू ते सात रंगांचे
ती: हवेत तसले रंग धनूचे
ती: हाती भरल्या लग्नचुड्याचे ||२||

तो: मोहरलेला श्वास श्वासात
तो: हात गुंतले तुझ्या हातात
ती: निसर्गात या वेडे झाले
ती: दोन जीवांचे नाते जडले ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
१२/०९/२०११

माझी म्हैस

माझी म्हैस

एका डोळ्यानं आहे जरी थोडी तिरळी
माझी म्हैस गुणाची आहे काळी काळी ||धृ||

कात्रिना नाव तिचे फार शोभून दिसते
हाय बेबे! म्हटलं तर शेपूट हलवते
मला डाऊट हाय ती पार्लरला न्या म्हणते
जसं नटून सजून होईल ती गोरी गोरी ||१||

शिंगे तिची वाकडी घाटदार छान
दुरून बघीतले तर बदामाचे सिम्बॉल
प्रत्येक रेड्याला वाटते ते आव्हान
तिच्यासाठी गोठ्याबाहेर लावतात लाईन
योग्य वर तिला आता शोधा हो कुणीतरी ||२||

पाण्यात बसण्याची भारी तिला आवड
नदीवर जाते नेहमी ती काढून सवड
तिला रोज मी धुतो तरी रंग नाही जाणार
माहीत आहे मला पण तिला कोण सांगणार
यंदाच्या मिस इंडीयाची करा म्हणते तयारी ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
१२/०९/२०११

माहेरी जायची मला झाली आता घाई

माहेरी जायची मला झाली आता घाई
डायवर दादा रं
डायवर दादा जोरात गाडी चालीव की रं
माहेरी जायची मला झाली आता घाई रं

गेले व्हते मी बाई मागल्या दिवाळीला
पुरं व्हत आलं आता वरीस त्या सणाला
आखाजी संपून आता दसरा आला की रं
माहेरी जायची मला झाली आता घाई रं

बा माझा कसा आसलं शेतात राबूनी
थकला आसंल घाम कष्टाचं गाळूनी
यिचारपुसं त्याची समक्ष करू दे की रं
माहेरी जायची मला झाली आता घाई रं

आयी माझी हाये जनू बाभळीचं लाकूड
सौंसाराच्या आगीसाठी जळतीया भुरभुर
कधी मिठी मारतीया तिला आसं मला झालं रं
माहेरी जायची मला झाली आता घाई रं

मोटा भाव आन ल्हान बी माझा भाव रं
राम क्रिश्नाची जोडी त्यांची शोभते रं
मधली हाय मी भन त्यांची एकुलती लाडकी रं
माहेरी जायची मला झाली आता घाई रं

सासरं माझं झालं जरी आता घरं
म्हायेराची सय कधी येती येळवारी रं
दोन्ही घरं जोडायाची सवय आता झाली रं
माहेरी जायची मला झाली आता घाई रं

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
१०/०९/२०११

ज्वलंत सामाजीक एकांकी नाट्य-प्रवेश: दुसरा स्वातंत्र्यलढा

ज्वलंत सामाजीक एकांकी नाट्य-प्रवेश: दुसरा स्वातंत्र्यलढा

(ढिसक्लेमर: या नाट्यप्रवेशातील सर्व पात्रे, घटना काल्पनीक आहेत. त्या पात्रांचा व घटनांचा कोणत्याही जिवीत अथवा मृत व्यक्तींशी संबंध नाही. तत्राप असा संबंध आढळून आल्यास तो निव्वळ योगायोग समजावा.)

(भुमिका: अर्जून, माया, श्रेया, रिषी, कविता, प्रणव)

अर्जून: काय करावे बरे? हि अजून माया कशी आली नाही ते? छे! कित्ती उशीर? आता १० वाजून गेले अन प्रभात फेरीला सुरूवातही नाही. तिकडे आप्पांच्या उपोषणाला मग पाठिंबा कसा मिळणार? अन सरकार कसे हादरणार?

(अर्जून रंगमंचावर येरझर्‍या घालतो.)

माया: अर्जून, मी आले बघ. मी आताच श्रेया, रिषी, कविता, प्रणव यांना कॉलेजला न जाता या मैदानावर येण्याचा एसएमएस केला आहे.

अर्जून: अग, कित्ती हा उशीर? (लाडात येवून) अन काय ग, कालच्या रात्रीच एसएमएस वाचला का?

माया: चल चाव्वट कुठला! अरे आपण देशाच्या दुसर्‍या स्वातंत्र्य लढ्यात लढतोय ना? मग असले एसएमएस का पाठवतोस आता? ते नंतर पाठव आपला विजय झाल्यावर. मी पण मग नविन एसएमएस पॅक टाकते माझ्या मोबाईलमध्ये. त्यात सुरवातीचा एसएमएस फक्त एक रुपया अन नंतरचे १०० एसएमएसेस एकदम फ्री आहेत. आहे की नाही मज्जा.

अर्जून: अन मायाबाई, तूम्ही तुमच्या मोबाईलमध्ये GPRS ईंटरनेट कनेक्षनपण अ‍ॅक्टीव्हेट करून घ्या हं बाई.
तू फेसबूक वर नसतेस तर आपल्या आंदोलनात कित्ती कित्ती घोळ होतो बघ.

माया: ए! बाई काय म्हणतोस? अज्जू, अरे मागल्या वेळी डॅडींनी डि-अ‍ॅक्टीव्हेट करायला लावले रे ते GPRS. प्लिज तू अ‍ॅक्टीव्ह कर अन बॅलन्सपण टाक ना! तुझ्या मायासाठी एवढेही करणार नाहीस तू?

अर्जून: बरं बाई, आता आपला मोर्चा- आपलं ही प्रभातफेरी आटोपली की (तिला जवळ ओढतो) करतो सगळ. मग तर झालं.

माया: अर्जून, आत्ता नको रे. कुणीतरी पाहील. (दुर जाते)
(तेव्हढ्यात तेथे श्रेया, रिषी, कविता, प्रणव येतात.)

कविता: हाय, आम्ही आलोत अन आहोत येथे म्हटलं.

अर्जून: अरे या ना या. तुमचीच वाट पाहतोय प्रभातफेरीसाठी. अन काय रे रिषी, त्या टोप्या आणल्यात ना.

रिषी: हो तर. या काय आहेत ना या श्रेयाकडे. काय ग श्रेया आहेत ना टोप्या तुझ्याकडे घालायला. म्हणजे डोक्यात घालायला!

श्रेया: (लाजत) रिषी, तु अस्सा आहेस ना अगदी. अरे, टोप्या तर आहेतच पण एवढ्या सकाळी मॅकडोनाल्ड मध्ये जावून बर्गर आणि पिझ्झाज पण आणले आहेत पार्सल.

कविता: बरं झालं बाई, कालच्या मोर्चाच्या वेळी कित्ती भुक लागली होती माहित्ये?

प्रणव: बरं बरं आत्ता तुमचं राहू द्या आता. चला निघूया प्रभातफेरीसाठी. आधीच वेळ झालाय.

(सगळे जण डोक्यात टोप्या घालतात. हातात बॅनर घेतात.)

सगळे जण ओरडत जातात: आप्पा तुम आगे बढो, हम तुम्हारे साथ है!!
आप्पा तुम आगे बढो, हम तुम्हारे साथ है!!

(पडदा पडतो)

Thursday, September 8, 2011

हे घरी असतात

हे घरी असतात

हे घरी असतात तर किती बरे असते
मला कसली कसली काळजी नसते

मुलांचा सकाळचा डबा
त्यांच्या शाळेची तयारी
रिक्षावाल्याची वाट पाहणे
पेपरवाल्याची उधारी
झालेच तर नळाचे पाणी
ते तर तेव्हाच येत असते
हे घरी असतात तर किती बरे असते
मला कसली कसली काळजी नसते

त्यानंतरचा आमचा नाष्टा
कधी होतो रवा, पराठा
कधी उतप्पा, ईडली डोसा
ह्यांच्या हाताला मस्त चव असते
हे घरी असतात तर किती बरे असते
मला कसली कसली काळजी नसते

कामवाल्या मावशी धुणी भांडी करून जातात
साबण, सर्फ, पितांबरी ह्यांचा हिशेब हेच पाहतात
वाळलेल्या कपड्यांना इस्त्री कशी छान करतात
धोबी परीटही त्याच्यापुढे झक मारतात
मी ही घरी असते तर कदाचीत केले असते
पण...
हे घरी असतात तर किती बरे असते
मला कसली कसली काळजी नसते

दुपारी जेवण बनवल्यानंतर
बिचारे एकटेच खातात
घरी कुणीच नसते
घरातले सारे कामावर जातात
दुपारी जेवल्यानंतर मात्र
हे टिव्ही बघतात
तीनच्या सुमारास वामकुक्षी घेतात
मी मरमर ऑफीसात प्रोग्रामींगची कामं करते
हे घरी असतात तर किती बरे असते
मला कसली कसली काळजी नसते

आठवडाभर हे घरी कित्ती कित्ती कामं करतात
घर सारे निटनिटके आवरून सावरून ठेवतात
मात्र कधीतरी त्यांनाही एक दिवस सुटी द्यावीशी वाटते
हे घरी असतात तर किती बरे असते
मला कसली कसली काळजी नसते

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
०८/०९/२०११

ह्या पावसानं

ह्या पावसानं

ह्या पावसानं
ह्या ह्या पावसानं असा कसा हा खेळ केला
माझा भरला संसार त्यानं पाण्यात सांडला ||धृ||

रोहीणी आल्यात तेव्हा तो पडलाच नाही
मृग लागला तेव्हा थोडाफार येवून जाई
पहीली पेरणी खरीपाची कोरडी करून गेला
ह्या ह्या पावसानं असा कसा हा खेळ केला ||१||

आर्द्रा, पुनर्वसु, पुष्य; कोरडी गेली सारी नक्षत्र
इथे पडला तिथे पडला, पडला नाही सर्वत्र
भरणी, आश्लेषात मग पडून काय कामाचा
तो तर दुबार पेरणी करण्याच्या लायकीचा
पुन्हा कुठून आणायचं पैसा बी बियाण्याला
ह्या ह्या पावसानं असा कसा हा खेळ केला ||२||

राजा काय करील जर आभाळच फाटलं
होतं नव्हतं ते सारं पाण्यानं ओढून नेलं
उत्तरा, हस्तामध्ये तो जोरदार आला
सगळ शेत घरदार बरोबर घेवून गेला
ह्या ह्या पावसानं असा कसा हा खेळ केला ||३||

पुढची आशा करू रब्बी हंगामाची
शिकस्त करूया मेहनत करण्याची
रात्र संपून दिवस आता उजाडला
ह्या पावसानं असा कसा हा खेळ केला ||४||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
०८/०९/२०११

Wednesday, September 7, 2011

मी एक पांथस्थ

मी एक पांथस्थ

पांघरूनी शाल हिरवाळीची
डोंगर गातो गाणे
ढग आडवा येतो तेथे
दरीत सावली कोसळते ||

हळूवार शिळ हवेची
पक्षी देई रवाने साद
टेकडीवरील एकांतात
बसलेला पांथस्थ मंदीरात ||

दुरवर कोठेतरी वरती
उगम एका झर्‍याचा होई
जरा थांबून रेंगाळून येथे
नदी होण्यास पुढे जाई ||

क्षितीजावरचे उभे चित्र
कुणीतरी रेखाटलेले
आवाका क्षुद्र नजरेचा
मन भारून साठलेले ||

मंदीरातल्या देवापुढे नच
निसर्गापुढे लीन होतसे
मी एक पांथस्थ
मी एक पांथस्थ ||



- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
०७/०९/२०११

Tuesday, September 6, 2011

मामा तुमची मुलगी

मामा तुमची मुलगी

मामा तुमची मुलगी आहे फार फार देखणी
मला शोभुन दिसेल
जसं ब्रेड वर मऊ मऊ लोणी ||धॄ||

काय तिचे आहेत हो गोरे गोरे गाल
खाली हनूवटी आहे टोकदार दिसते छान
कपाळी टिकली न फुलं केसांत खोवली
पण केसांची का घालते ती जुनाट वेणी?
मामा तुमची मुलगी आहे फार फार देखणी ||१||

कॉलेजला जाते, स्कुटी उडवते
पोरासोरांच्या घोळक्यात राहते
हॉटेलात खाते, पिक्चरला जाते
डब्बलसीटही बसवते तिला कुणी
मामा तुमची मुलगी आहे फार फार देखणी ||२||

मामा सांगतो तिच्या वागण्याचा नमुना
निट ऐकून घ्या, कान इकडे करा ना
त्या सच्च्या बरोबर ती रोज रोज फिरते
मॉलमधून जिन्स टि शर्ट ती घेते
मी बघीतल्यावर ती नुसतेच हसते
मला भाऊ रे भाऊ हाक ती मारते
बातमी ही खरी, नाही कागाळी
सहजच टाकली ती तुमच्या कानी
मामा तुमची मुलगी आहे फार फार देखणी ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
०७/०९/२०११

Monday, September 5, 2011

कव्वाली: बहूतोने कहा है के प्यार न कर

कव्वाली: बहूतोने कहा है के प्यार न कर प्यार न कर

बहूतोने कहा है के प्यार न कर प्यार न कर
खाली हो जाता है दिल, तू सिसकियां न भर
बहूतोने कहा है के प्यार न कर प्यार न कर

इस दुनिया में हसीनाऐ रहेती है
नुर एक हुस्न की दौलत बनती है
कुदरत ने उन्हे बनवाया बडी नजाकत से
जैसे की फुल बनते है नाजूक कलीयोसें
इत्र जैसे सुगंध पिरोता है
हसीन चेहेरे भी वैसे घुमते है
मगर पथ्थर दिलवालें उन्हे देखतेही जाते है मर
इसलीए बहूतोने कहा है के प्यार न कर प्यार न कर

उनकी जुल्फ जरा भी तूम देखें एकबार
खुदा न करें वो लिपट लें तुम्हें आखरीबार
वो हसीन हसीं बो मोती लिए मुस्कूराना
क्या मजाल है किसीकी देखके आपेमें रहेना
दुनीया की किसी भी हसीना को आप जो देखें
इतराती हुऐ वो नजर न आयीं तो आप क्या देखें?
अपना खुदका दिल चोरी हो जाने का तब लगता है डर
बहूतोने कहा है के प्यार न कर प्यार न कर

कितनेही शौक है इनके निगाहो मै पलते
सज-सवंरके मर्द को मारने तैयार रहेते
आदमी एकाध बार खंजर से भी बच जाऐ
मगर इनकी तेज निगाह से खडे खडे ही मर जाऐं
ऐसा बर्ताव इनका रहेता है तूम जानो अभी
इनके बहकावें में ना आना मेरे ए दोस्त कभी
सच्चा प्यार नसीब होने का हमेशा रहेता है डर
इसलीए बहूतोने कहा है के प्यार न कर प्यार न कर

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
०५/०९/२०११

गोड गुन्हा

सांग किती झेलू तूझा हा गोड गुन्हा

माझ्या पुढे बसूनी, थोडं गाली हसूनी
काय करतेस ग तू खाणाखूणा
सांग किती झेलू तूझा हा गोड गुन्हा ||धृ||

समोरासमोर आहेत आपली दोघांची घरे
बाल्कनीत उभे राहणे इतरांना दिसते सारे
हातवारे नको करू, नजरेने नको काही बोलू
शंका येईल तूझ्या बॉडीबिल्डर मोठ्या भावाला ||१||

काल क्लासला का ग नाही आलीस?
लेक्चर इन्फरमेटीव्ह मीस केलेस
आयएमपी क्वेश्शन मार्क मी केले ते;
नोटबूक घेण्याचा करते तू बहाणा
सांग किती झेलू तूझा हा गोड गुन्हा ||२||

कितीतरी वेळा झालं हे तूला सांगून
बरे दिसत नाही चारचौघात असलं वागणं
नको बोलू गर्दीत, जावू एका बागेत
थोडी तरी कळ काढ, बोलतो मी पुन्हा पुन्हा ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
०५/०९/२०११

काय गुण सांगू माझ्या सालीचे

काय गुण सांगू माझ्या सालीचे

माझ्या सालीचे काय गुण सांगू माझ्या सालीचे
वांधे केले वांधे जगायचे सालीने केले माझे वांधे ||धृ||

ती घरात येते तर एकदम जसे चक्रीवादळ येते
भाऊजी भाऊजी म्हणत ती माझ्या मागे फिरत असते
नटते थटते लाजत मुरडते
मी जरा बोललो तर लाजून आखडते

भरल्या घरात शोभतात का तिला हे असले धंदे?
वांधे केले वांधे जगायचे सालीने केले माझे वांधे ||१||

एकदा मी ऑफीसातून घरी लवकर गेलो
ती एकटीच घरी असल्याने चिंतेत पडलो
तेव्हढ्यात तिने विचारले भाऊजी इकडे जरा येणार का?
कॉलेजच्या नाटकातला प्रेमाचा सीन समजून देणार का?

तुम्हीच सांगा ती नाकाने सोलत असते का कांदे
वांधे केले वांधे जगायचे सालीने केले माझे वांधे ||२||

खर्चाच्या बाबतीत तिचा हात कोणी नाही धरणार
माझा खिसा खाली करण्यात तिचा असतो हातभार
लाडीगोडीनं ती नेहमी हॉटेलात जायचे म्हणणार
सिनेमा पाहण्यात तर ती पहिला नंबर घेणार

बायकोला म्हणते "मला वाढदिवसाला पैठणी घेवून दे"
वांधे केले वांधे जगायचे सालीने केले माझे वांधे ||३||

कुणालातरी ती प्रेमपत्र लिहीते
मायन्यात मात्र प्रिय मलाच म्हणते
बायकोसमोरच हे सारे घडते
म्हणूनच माझ्या संसाराची काळजी वाटते

विचारल्यावर 'त्याचे' नाव सच्याच आहे हे ती सांगे
वांधे केले वांधे जगायचे सालीने केले माझे वांधे ||४||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
०१/०९/२०११

वाळू

वाळू
समुद्रकाठावरची वाळू अन वाळवंटातली वाळू.
दोन्ही वाळूचेच प्रकार
पण दोन्हीतले स्वभाव किती भिन्न...

एक थंड तर एक उष्ण
एक पाण्याशी जवळीक साधणारी तर
दुसरी पाण्याशिवाय राहणारी
एकीवर थंडवारे वाहतात तर दुसरीवर उष्ण
एकीवर सुंदर सुंदर दृष्य असणारी झाडे, वने, निसर्ग
तर दुसरी रुक्ष, तापलेली, वैराण जागा
.
.
.
.
कधी कधी वाटते की,
तुझ्या अन माझ्या स्वभावातही इतकेच अंतर आहे काय?

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
०२/०९/२०११

पाटापाटानं ग वाहतंय झुळझुळ पाणी

पाटापाटानं ग वाहतंय झुळझुळ पाणी

चल ग राणी जोडीला ये ग
गावूया गावरान गाणी
पाटापाटानं ग
पाटापाटानं ग वाहतंय झुळझुळ पाणी ||धृ||

विहिर दगडी रहाट लाकडी
विजमोटरीनं भरतूया पाणी
पाटापाटानं ग
पाटापाटानं ग वाहतंय झुळझुळ पाणी ||धृ||

कोरस (फक्त मुलींचा आवाज) :
पाटापाटानं ग
पाटापाटानं ग वाहतंय झुळझुळ पाणी ||धृ||

पानकळा ह्यो आला, सारं शिवार फुलवून गेला
वाटाणा चवळी भुईमुंग गाजर, रताळी अन मुळा
पिकं पोटरीला आली आता किटनाशक चला फवारा
हातपंप देवून दांडा हातात घे ग, जवळ नाही कुणी
पाटापाटानं ग
पाटापाटानं ग वाहतंय झुळझुळ पाणी ||१||

दुभती म्हैस गाभण गाय, शेरडू हाय गोठ्यात
घास खात्याती पेंढींसंग, हिरवागार लुसलुशीत
कालवड ती सोड, दुध जरा काढ
आता कशाला करतीस वेणी न फणी
पाटापाटानं ग
पाटापाटानं ग वाहतंय झुळझुळ पाणी ||२||

सण दसर्‍याचा आता जवळ की ग आला
जत्रंला जावू, खणनारळ वाहू देवी आईला
फुगं ते फोडू पाळण्यात चढू, गुडीशेव खावू यंदाच्याला
फोटू जवा काढू तवा जवळ रहा आक्षी राजाच्या राणीवानी
पाटापाटानं ग
पाटापाटानं ग वाहतंय झुळझुळ पाणी ||३||

न्याहारी करून वावराला निघतो मी सकाळच्याला
झुणका भाकर अन चटणी आन तू दुपारच्याला
भेंडी गवार कारली तोंडली तू खुड, लागंल रातच्याला
फळभाज्या केल्याय घरच्याला, नाही काही विकायला
काळजी नको ग पैका मिळलं पिकं विकूनी मार्केटाला
पाटल्या न ठुशी घेईन मी तुला ग दोन्हीच्या दोन्ही ||४||
पाटापाटानं ग
पाटापाटानं ग वाहतंय झुळझुळ पाणी

कोरस (फक्त मुलींचा आवाज) :
पाटापाटानं ग
पाटापाटानं ग वाहतंय झुळझुळ पाणी ||धृ||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
३१/०८/२०११

आला आला रे आला महिना भादवा

आला आला रे आला महिना भादवा

आला आला रे आला महिना भादवा
वॉ वॉ वॉ वॉ वॉ वॉ वॉ वॉ वॉ वॉ ||धृ||

श्रावणात घडले फार उपास,
हड्डी नळीसाठी केले नवस खास
पुर्ण जेवणाने उपास आता रे सोडवा
आला आला रे आला महिना भादवा ||१||

गल्ली गल्लीत आपण आता फिरू
टोळी टोळीने एकत्र खेळ खेळू
मोत्या, टिप्याला
कुणीतरी राणी, डॉली भेटवा
आला आला रे आला महिना भादवा ||२||

सरला आता सारा पावसाळा
सुरू झालाय गुलाबी हिवाळा
मस्त थंडीतच वाढतो गोडवा
आला आला रे आला महिना भादवा ||३||

लाज बाळगू नका दिवसा उजेडाची
सुरू व्हा रे सारे वेळ आहे रात्रीची
नव्या उमेदवारांनो डोळे तुमचे मिटवा
आला आला रे आला महिना भादवा
वॉ वॉ वॉ वॉ वॉ वॉ वॉ वॉ वॉ वॉ ||४||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२९/०८/२०११

पावसाचा दरोडा

पावसाचा दरोडा

आला सोसाट्याचा वारा
उठलं धुळीचं रिंगण
झाडझाडोरे हालता
गेल सारं रान पिंजून ||

बांधावर आम्ही उभे
आधार एकमेकांना दोघे
तवाच ढग आले दाटून
गेलं आभाळ फाटून ||

थेंब पावसाचे मोठे द्वाड
अंगावर बसे वादीचा चाबूक
जवा पाहिजे तवा नाही
जवा नको तवा यायची खोड ||

विजा चमकून भिती घालती
काही आगाव भुईला टेकती
वंगाळ भिती मनाला खायी
जिवासाठी आसरा शोधू पाही ||

उघडा सारा रानमाळ
नव्हतं कुणाचं छप्पर
ठिपक्यावानी झाड लिंबांच
सावली देत उभं र्‍हातं ||

तेवढा तोच आधार
तेचा आडोसा घेतला
त्याखाली वल्ले होतो
थेंब जोराचे चुकवत ||

एकाएकी आक्रीत झालं
सन्नकन आला जाळं
डरकाळीच्या आवाजानं
सारं रान हादरलं ||

मघापासून जणू चाटीत होती
जिभल्या तू तुझ्या विजबाई
माझ्यावर आभाळ कोसळलं
कुणाकडे मी पाहू बाई ||

मोठी उलथापालथ झाली
नजरंसमोर घरधनी पडला
एकाएकी प्राण त्याचे गेले
कोळशावानी काळाठिक्कर झाला ||

कारे आवचिंदी पावसा
तू ग भवाने विजबाई
दोघं आले दरोड्याला
नशीब माझं लुटून जाई ||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
३१/०८/२०११

मोटरसायकलची सरासरी धाव (अ‍ॅव्हरेज)

मोटरसायकलः बजाज बॉक्सर मॉडेल २००० चे, १०० cc
बर्‍याच दिवसापासून माझ्या मोटरसायकलची सरासरी धाव (अ‍ॅव्हरेज) काढायची होती. काल वेळ मिळाला म्हणून गॅरेजमध्ये गेलो. पेट्रोलचे कंटेनर घेतले अन गॅरेजवाल्याला सांगितले की मीच गाडी घेवून अ‍ॅव्हरेज तपासून बघतो. पहिल्यांदा कार्बोरेटरमधले पेट्रोल संपवण्यासाठी पेट्रोल कॉक बंद केला अन एखाद्या कि.मी. पर्यंत गाडी बंद झाली. आयटीआय सिग्नलच्या समोरच काही ट्रॅफीक हवालदार गाड्या अडवत होते. सरळ त्यांच्यासमोरच गाडी बंद झाली. मी गाडी स्टँडला लावली. कंटेनरची नळी इनलेट ला जोडली. पेट्रोल टँक मधून १०० ml पेट्रोल कंटेनर मध्ये काढले मिटरचे रिडींग ५२६.१ घेतले. मोटरसायकल एमाडीसीतून गाडी त्रंबकेश्वराच्या दिशेने चालवायला सुरूवात केली. साधारण ४० कि.मी. स्पिड ठेवायचा असे मनात होते. सातपुरला काही ट्रॅफीक लागले. गियर खाली आणावे लागले. एकदा पाय टेकवून गाडी दोन सेकंदाकरता उभी करावी लागली. त्रंबकविद्यामंदीराच्या ३००/ ३५० मिटर पुढे गाडी बंद झाली. त्यावेळचे ओडोमिटरचे रिडींग ५३५ होते. हे झाले ९ कि.मी. १०० ml साठी. म्हणजे एका लिटरला ९० कि.मी.

एका लिटरला ९० कि.मी. म्हणजे फारच चांगले अ‍ॅव्हरेज आले. मला वेळ होताच. म्हणून अजून पुढे जावून अ‍ॅव्हरेज बघण्याचे ठरविले. पाऊस पडत नव्हताच. म्हणजे पडून गेलेला होता. कारण पावसाळा असून त्रंबकेश्वराला पाऊस नाही असे सहसा होत नाही. सगळीकडे हिरवळ होती. त्रंबकेश्वरचा रस्ता तसा शांत असतो. भाविक लोकांच्या गाड्यांची वर्दळ चालू होती. त्रंबकेश्वराला श्रावणात जाण्याचा हिरवळ, पाऊस हा मोठा फायदा असतो.

परत कंटेनर उघडले अन त्यात टँकमधून १००ml पेट्रोल काढले. गाडी चालवायला सुरूवात केली. महिरावणीच्या थोडे पुढे कंटेनरमधले पेट्रोल संपले म्हणून गाडी बंद झाली. या वेळचे ओडोमिटरचे रिडींग ५४३ होते. म्हणजे ५३५-५४३=८ कि.मी. १०० ml साठी. म्हणजे एका लिटरला ८० कि.मी. यावेळी रस्ता थोडा चढावाचा होता म्हणून मला गाडी थोडी रेस करावी लागली. यावेळी थोडा स्पिड ४० ते ५५ कि.मीच्या दरम्यान होता.

आता मोटरसायकल रस्त्याच्या बाजूला घेतली. पुन्हा टँकमधून १००ml पेट्रोल कंटेनरमध्ये काढले अन नाशिकच्या दिशेने माघारी वळालो. आता रस्ता उताराचा होता. त्याचा फायदा घेत मी उतारावर इंजीन बंद करून चालवत असे. यामुळे नक्कीच अ‍ॅव्हरेज वाढ होणार होती. अ‍ॅव्हरेज काढतांना इंजीन तर चालूच पाहीजे. पण नक्की किती अ‍ॅव्हरेज वाढतो ते काढण्यासाठी मी हा प्रयोग करून पाहीला. तसेच या तिसर्‍या वेळी स्पिड सतत ४० वरच ठेवला.
त्रंबकविद्यामंदिराच्या थोडे पुढे मोटरसायकल बंद झाली. रिडींग आले: ५५३.३. म्हणजे ५४३-५५३=१०. म्हणजेच १ लिटरला १०० कि.मी.

लागोपाठ तिन वेळा अ‍ॅव्हरेज काढला त्याचा मध्ये (mean) ९० कि.मी. येतो. (९०+८०+१००/३=९०)

प्रत्येक १००ml पेट्रोल घेण्यात काही त्रूटी लक्षात घेवून, काही तांत्रीक बाबी, हवेचा वेग, मोटरसायकल चालवण्याची पद्धत आदी गोष्टी लक्षात घेवून आपण मिळालेला अ‍ॅव्हरेज आणखी कमी करू. ८५ किमी करू. ८० करू किंवा डोक्यावर पाणी गेले ७५ करू. म्हणजे एकुणच आताच्या घडीला मला चांगला अ‍ॅव्हरेज मिळाला होता.

मुक्त'पिठीय' लेख: अमेरीकेचे राष्ट्रप्रेम

नुकतेच मी अमेरीकेला गेले होते. विमानात काय खावे अन काय नको असला विचार करत मी न लाजता डब्यातल्या दशम्याच खाल्या. विमानात मोठ्या शिस्तीचे कौतूक वाटले. एअरहोस्टेस अगदी लगबग करत होत्या. आमच्या ह्यांनी त्यांच्याकडचेच अन्न खाल्ले. नंतर यांनी त्यांच्याकडे जावून त्यांच्याकडून विमानाची माहिती घेतली.

आमचा मुक्काम माझ्या लेकीकडे इलिनॉय येथे होता. तेथे लेक जावयाचे मोठे प्रशस्त घर आहे. घरात सर्व सोईसुविधा आहेत. अगदी वॉशींग मशीन पासून ते डिशवॉशरपासून ते अगदी ईलेक्ट्रॉनीक टूथब्रशपर्यंत सार्‍या सुविधा घरात आहेत. लेक व जावई दोघेही आयटी कंपनीत आहेत. त्यामुळे मागील महीन्यात मी नातवाला पहायला जोडीने तेथे गेलो होतो. वेळ होताच त्यामुळे पहिल्यांदा न्युयॉर्क शहर बघायला घेतले. क्विन्स डोमेस्टीक ऐअर पोर्टवर आमची सामानाची बॅग सापडत नव्हती. म्हणून आम्ही तेथील काउंटरवर उभे असतांना एक मुलगी आमचे नाव पुकारत आली. तिने इंग्रजीत सांगीतले की आमचे सामान 'Lost & Found' मधल्या केबीन मध्ये आहे. आमच्या जावयांना ते लगेच समजले. ते फार हुशार आहेत. येथे येण्याच्या आधी ते भारतात बंगळूरू येथे कामाला होते. मुलगीही तेथेच कामाला होती. तेथेच त्यांनी एकमेकांचे लग्न जुळवले. असो.

तर थोडक्यात आमचे सामान आम्हाला परत विनासायास मिळाले. आम्ही न्युयॉर्क शहर भटकण्यासाठी काही ठिकाणी टॅक्सी केली तर बर्‍याचदा शहर बससेवा वापरली. शहरबसमधले (City Bus) दरवाजे ड्रायव्हर अ‍ॅटोमॅटीक पद्धतीने उघडतो. येथे तिकीट आधीच काढावे लागते. पुण्यातल्या सिटीबससारखे येथे कंडक्टर नसतात. बस लागली तर ड्रायव्हर प्लॅस्टिकची पिशवी देतो.

M9 या क्रमांकाच्या बसने आम्ही ब्रॉडवे येथे फिरत होते. तेथे एका स्टॉपवर आम्ही उतरून पायी पायी उंच इमारती पाहत चाललो असतांना समोरून एक माणसांचा घोळका येत होता. त्यांच्या डोक्यावर गांधी टोप्या होत्या. हातात तिरंगी ध्वज आणि बॅनर्स होते. आमच्या जावयांना तो ध्वज भारताचा वाटला. त्यांनी तसे मला बोलून दाखवले. आमचे 'हे' म्हणाले की कदाचीत तो नायजर या देशाचा ध्वज असावा. (पण नंतर तो भारताचाच ध्वज होता हे समजले. आमच्या जावयांना दुरूनही ध्वज ओळखता आला त्यामुळे मला त्यांचा अभिमान वाटला. असो.) तो जमाव जवळ आला तर त्यांच्या गांधी टोप्यांवर 'मी आण्णा आहे' असे लिहीलेले होते. म्हणजे ते इंग्रजीत "I am Aana" असेच होते पण वाचकांना समजावे म्हणून मी तसे लिहीले. त्यातील बरेचसे चेहेरे भारतीय होते. आमच्या जावयांनी चौकशी त्यातील लोकांशी चर्चा केली. त्यातून समजले की भारतात त्यावेळी आण्णा हजारेंचे दिल्लीत भ्रष्टाचार, लोकपाल याबाबत उपोषण चालू आहे व येथील भारतीय लोकांनी त्याला पाठींबा म्हणून हा मोर्चा काढला होता. हळूहळू तो मोर्चा पुढे निघून गेला. मलाही त्या मोर्चात जावेसे वाटले पण आम्हाला शहर बघायचे असल्याने तो मोह टाळला.

तो मोर्चा पुढे निघून गेल्यानंतर तेथे एक छोटा ध्वज खाली पडलेला दिसला. तेव्हड्यात आमच्या शेजारी मोर्चा बघत उभा असलेला एक गोरापान अमेरिकन युवक तेथे गेला अन त्याने तो ध्वज उचलला. त्यानंतर तो ध्वज त्याने माझ्या हातात दिला. त्याने मी भारतीय आहे हे माझ्या नेसलेल्या साडीवरून ओळखले असावे असा माझा अंदाज आहे. आम्ही तो ध्वज हातात घेतला व नंतर तो व्यवस्थित घडी घालून आमच्या बॅगेत ठेवला.

एका अमेरिकन युवकाने दुसर्‍या देशाच्या ध्वजालादेखील योग्य सन्मान दिल्याचे पाहून मला त्याचा अभिमान वाटला.

नंतर आम्ही बरीच अमेरीका पाहिली. त्यांच्यावरचे लेख नंतर कधीतरी.

हातामधी घे तू जरा

हातामधी घे तू जरा

हातामधी घे तू जरा गरमागरम तेल
खालून वरून अंगाला माझ्या चोळ ||धृ||

कामाला मी निघतो डबा घेवून सकाळी
तवाच सुरू होते ग माझी पहीली पाळी
उभं राहून लेथमशीन मी चालवतो
हातोड्यानं लोखंडावर दणके मी देतो
कष्टाचं काम आहे हे सारं
नाही काही खायची भेळ ||१||

दुसर्‍या पाळीनं ग माझी लयी व्हती दैना
उन्हातान्हाचा दिस हा जाता जाईना
कामगाराचं जीनं हाय लयी बेकार
राब राब राबवूनी घेई सुपरवायझर
त्याच्यासंग चाले आमचा उंदरामांजराचा खेळ ||२||

तिसरी पाळी तर लयीच महाग आसती
मी तिकडे कामात अन तू झोपून र्‍हाती
तळमळ तळमळ करी नुसता जीव हा माझा
रात्रपाळी विचका करी माझ्या झोपेचा
अंग दाबाया तू जरासाक काढ आता वेळ ||३||

सगळे म्हणती जय जवान जय किसान
कोणी लावती त्याला शेपूट जय विज्ञान
कामगारांकडे पहायला सवड आहे कुणाला
विश्वनिर्माता मोताद झाला भाकरीला
आपलेच आपण निस्तरावे आपले प्रश्न
महागायीच्या दिवसांत साधावा हातातोंडाचा मेळ ||४||

- कामगार पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२९/०७/२०११

कान्हा माझ्या भुकेची वेळ आता झाली

कान्हा माझ्या भुकेची वेळ आता झाली

अरे कान्हा माझ्या भुकेची वेळ आता झाली
निट जपून वाढ माझी फाटकी रे झोळी ||धृ||

सकाळीच उठले मी अजाणतेपणी
काय घडेल दिसभर नव्हते ध्यानी
पोट नाही भरले जरी न्याहरी केली
कान्हा माझ्या भुकेची वेळ आता झाली ||१||

पंचपक्वांन्न आहे सोबतीला शिरापुरी
भरलेलं ताट आले समोर दुपारी
किती खावे किती नको झाले त्यावेळी
कान्हा माझ्या भुकेची वेळ आता झाली ||२||

कधीतरी आराम मिळो ह्या पोटाला
संध्यासमय जवळ हा आला
पाषाणगवळण तुझ्या चरणी लीन झाली
कान्हा माझ्या भुकेची वेळ आता झाली ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
३०/०७/२०११

श्रावणमास कहाणी: वर्षभर प्रसिद्ध नारायणाची कहाणी

श्रावणमास कहाणी: वर्षभर प्रसिद्ध नारायणाची कहाणी


आटपाट संकेतस्थळ होतं. आंतरजालावरती त्याचं नाव होतं. तेथे येणारा प्रत्येक सदस्य त्याचप्रमाणे सहज म्हणून येणारा पाहूणा तेथे देहभान विसरत होता. तेथील सुविधांना भुलत होता. देशोदेशातील व्यक्तींना तेथे मुक्त प्रवेश होता. म्हणूनच तेथे अनेक व्यक्तीस्वभावांचे प्रदर्शन भरले होते. असल्याच अनेक व्यक्तींपैकी राजा रवी हा एक तेथील सदस्य होता. तो मोठा पराक्रमी, मानी होता. त्याचा स्वभाव दिलदार होता. पण तो तत्वाला जागणारा होता. आपल्या तत्वाच्या बाहेर काही करण्यास त्याचा नकार असे. साहित्याच्या अनेक प्रांतात त्याचा दबदबा होता. कथा, कविता, कादंबरी, लेख, कलाकुसर आदींमध्ये त्याचा हातखंडा होता. कथा कविता तर तो लिलया रचत असे. कवितांच्या अनेक प्रकारांत सशक्त रचना केल्या होत्या.

राजा रवीची भार्या - राणी रूपमती देखील त्याच संकेतस्थळाची एक सदस्या होती. ती स्वःता रूपगर्वीता तर होतीच पण प्रेमगीते, सौंदर्यशास्त्र त्याचप्रमाणे पाककृतींचे लेख लिहीण्यात तीचा हात धरणारा कुणीही नव्हते. विविध पाककृती बनवणे व त्याचे छायाचित्रासकट वर्णन प्रकाशीत करण्यात ती निपूण होती.

संकेतस्थळांच्या अलिखीत नियमानुसार राजा रवी व त्याची भार्या रुपमती या दोहोंनी अनुक्रमे "राजा भिकारी" व "गणीका" ही खोटी नावे धारण केली होती. दोघेही विवाहकरण्याच्या आधीपासून त्या संकेतस्थळावर येत असल्याने अर्थातच त्यांना संकेतस्थळावरील आपल्या खोट्या नावाची कल्पना नव्हती. असली विचित्र नावे आपण का धारणे केली असे काही प्रश्न अनेक सदस्यांनी त्यांस पुसले असता दोहोंचे उत्तर योगायोगाने, "आमची मर्जी" असेच उमटे.

राजा रवी आणि राणी रुपमती हे दोघे "राजा भिकारी" व "गणीका" या नावांनिशी आपआपल्या साहित्यकृती संकेतस्थळावर प्रकाशीत करीत. एकमेकांच्या परंतु हे करतांना आपण एकमेकांचे पतिपत्नी आहोत याचा त्यांना जराही संशय आला नव्हता. दोघेही एकमेकांना संस्थळावर असतांना अजाणतेपणी इतर सदस्य आहोत असेच समजत.

संकेतस्थळावर इतरांच्या प्रकाशीत झालेल्या व आवडणार्‍या साहित्यकृतींना राजा रवी मनापासून दाद देत असे. त्याच्याही कलाकृतींना इतर सदस्यांकडून प्रतिसाद मिळत असे. भराभर तो लोकप्रिय झाला. थोड्याच कालावधीत "राजा भिकारी" हे नाव संकेतस्थळाच्या प्रत्येक सभासदाच्या लेखी येवू लागले. त्याच्या तत्वाला जागून मात्र एखादी साहित्यकृती न आवडल्यास तो सडेतोड प्रतिक्रिया व्यक्त करीत असे.

एकाएकी त्याच्या वैभवाला तडा गेला. तो संकेतस्थळावर सर्वात अप्रिय सदस्य ओळखू जावू लागला. त्याचा स्वभाव तत्वाला चिकटून असण्याचा असल्याने संकेतस्थळावर तो फारसे मित्र जमा करू शकला नव्हता. संकेतस्थळावर तत्वाबाहेरच्या प्रकाशीत झालेल्या लेखाला तो कधीही प्रतिसाद देत नसे. त्याचमुळे संकेतस्थळावर तो दुर्लक्षीत झाल्यासारखा होता. इतर कस नसणार्‍या साहित्याला शंभराच्या वर मिळणारे प्रतिसाद पाहून त्याचे अंत:करण विदीर्ण होत असे. काही काही व्यक्तींच्या किंमत नसलेल्या प्रतिसादालाही त्याच व्यक्तीच्या मित्रांनी दिलेला प्रतिसाद, तसेच न आवडणार्‍या साहित्यालाही मिळणारा उठाव पाहून त्याचे मन खंतावून जात असे. इतर सर्व मित्र सदस्यांनी कोंडाळे करून 'राजा भिकारी' या सदस्यनामाला वाळीत टाकले.

अगदी त्याच वेळी 'गणीका' हे नाव सर्व सदस्यांच्या तोंडी झाले. गणीकेच्या लेखाला पैशाला पासरी असल्या मापात प्रतिसाद मिळू लागले. गणीकेची लोकप्रियता पाहून व आपल्या नावाचे पुर्वीचे वैभव लयाला गेलेले पाहून प्रत्यक्षातला राजा रवी दु:खी राहू लागला. इतर सर्व सदस्यांनी केलेले कोंडाळे कसे फोडावे असा प्रश्न त्याच्या मनी दिवसारात्री येवू लागला. दिवसेंदिवस तोच तोच विचार करून राजा रवीची प्रकृती खंगू लागली. प्रत्यक्ष घरातही त्याची वागणूक बदलली. राणी रूपमतीस तो दुरूत्तरे देवून बोलू लागला. घरात आदळआपट करू लागला.

प्रत्यक्षात असणार्‍या राणी रुपमतीनेही पती राजा रवीस त्याच्या वागणूकीबद्दल, प्रकृतीबद्दल खोदून खोदून विचारले तरीही त्याने आपले मन तिजपाशी मोकळे केले नाही.

एके दिवशी सदनातील एका खोलीत राजा रवीने हातसंगणक घेवून संस्थळावर प्रवेश केला. त्याच सुमारास दुसर्‍या खोलीत राणी रुपमतीदेखील मेजसंगणकाद्वारे संस्थळावर प्रवेशकर्ती झाली होती. दोघेही एकमेकांना संकेतस्थळाच्या माध्यमातून न्हाहाळीतून न्हाहळत होते. त्याच वेळी राजा भिकारीस गणीकेच्या प्रसिद्धीबाबतचा विचार मनात आला. त्याने तडक गणीकेस विचारले 'हे गणीके तुला संकेतस्थळावर मिळणार्‍या उदंड प्रसिद्धीचे काय रहस्य आहे? असे कोणते कारण आहे की ज्या योगे तूला एवढी मोठी प्रसिद्धी मिळते? तुझ्या लेखाला एवढे भरभरून प्रतिसाद कसे मिळतात? प्रसिद्धीस्तव तू जे काही करते त्याबाबत तू मला सांगीतले तर मी धन्य होईन.'

गणीकेने राजा भिकारीची मनस्थीती ओळखली. लेखनाच्या माध्यमात ती त्यास चांगल्याप्रकारे ओळखत होती. ती म्हणाली, 'हे राजन, मी जरी गणीका नाम धारण केले असले तरी मी फार मानाची स्री आहे. मी एक "वर्षभर प्रसिद्ध नारायणाचे" व्रत करते. त्या योगे मी संकेतस्थळावर एक प्रसिद्ध गणीका म्हणून नावारूपाला आले आहे.'

राजा भिकारीसही त्या व्रताची माहीती घेवूशी वाटली. तो पुसता झाला, 'हे गणीके, हे "वर्षभर प्रसिद्ध नारायणाचे" व्रत काय आहे? ते कसे करतात? ते केल्याने काय फल मिळते? या सर्वाची माहीती तू मजप्रत कथीत करावी.'

गणीका उत्तरती झाली की, 'हे राजा भिकारी, हे व्रत फार कठीण आहे. या व्रतात आपली तत्वे बाजूस ठेवून अतीसामान्य मानवयोनीच्या मानवाप्रमाणे वागावे लागते. यात आपल्या तत्वांना मुरड बसल्याने आपण कदाचित दु:खी कष्टी होवू शकतो. '

राजा भिकारी पुर्वीचे वैभव प्राप्त करण्यास उताविळ झाला असल्याने त्याने सांगितले की, 'गणीके, तू सांगशील त्या प्रमाणे मी हे "वर्षभर प्रसिद्ध नारायणाचे" व्रत करण्यास तयार आहे. तस्मात तू ह्या व्रताची माहीती द्यावी.'

गणीकेने राजा रवीची "वर्षभर प्रसिद्ध नारायण" व्रताची माहीती घेण्याची व्याकूळता जाणीली. तिने त्यास सांगितले की, 'ह्या व्रताची सुरूवात श्रावण महिन्याच्या आधी येणार्‍या दिप आवसेच्या दिवसापासून करावी. या आवसेस काही जण गटारी आमावस्या असेही संबोधतात. या दिवशी प्रात:काळापासून आपले संस्थळावरील मित्र गोळा करावे. त्यास निरोप धाडावे. सर्व मित्र गोळा झाले की त्यांचे कोंडाळे तयार करावे. आपल्या या कोंडाळ्याने मग सुरूवातीस उलीशीक मदिरा घ्यावी. तिचे सामुदायिक मदिरापान करावे. त्या सामुदायिक मदिरापानाचे प्रकाशचित्रासहीत वर्णन संकेतस्थळावर प्रकाशित करावे. त्यानंतर येणार्‍या श्रावण मासात पाउस थोडा कमी होत असल्याने वातावरण तयार झालेले असते. त्याच समयाला एखाद्या पावसाळी जागी सर्व कोंडाळ्याने जमावे. तेथे जास्त मदिरापानाची व्यवस्था करावी. एकमेकांची खिल्ली उडवून मौज करावी. त्याचेही वर्णन साग्रसंगीत प्रकाशित करावे. हे सर्व करतांना इतर सदस्यांच्या बिनमौलीक लेखालाही भरभरून प्रतिसाद द्यावा. दोन प्रतिसाद आपण द्यावे, चार प्रतिसाद इतरांचे घ्यावे. एकाच ओळीचा धागा असेल तरीही त्यास शंभरी प्रतिसाद देण्यासाठी अडेलतट्टू प्रतिसाद द्यावा. वेगवेगळे सदस्यनाम धारण करून आपल्याच धाग्यास विरोधी सुर लावुन प्रतिसाद द्यावा जेणेकरून धाग्यावर खळबळ माजेल. सुरूवातीस उलीशीक असलेली मदिरेचे प्रमाण आता जास्त करावे. मित्र परिवार जमवून कोंडाळे करावे. नविन साहित्य लिहील्यास त्याचा खाजगी निरोप प्रत्येक सदस्याला पाठवून प्रतिसाद देण्यास सांगावे. त्यायोगे तुझ्या साहित्यकृतीस उठाव मिळेल. पुढील वर्षी येणार्‍या दिप आवसेच्या दिवशी या "वर्षभर प्रसिद्ध नारायण" व्रताची सांगता मदिरेचे आचमने करून करावी.'

गणीकेचे हे सर्व कथन ऐकून राजा भिकारी भारीत झाला. लगोलग येणार्‍या श्रावणमासाच्या आधीच्या आवसेस त्याने संकेतस्थळ सदस्यांचे कोंडाळे करण्याची पुर्वतयारी केली. मदिरापानाबरोबरच त्याने समिष खाण्याचीही व्यवस्था केली. सर्व सदस्यांनी चांगलाच आनंद मिळविला. त्या आनंदामुळे राजा भिकारी हे सदस्यनाम ज्याच्या त्याच्या तोंडी झाले. त्याच्या भरताड, सुमार लेखांनाही भरभरून पन्नासी - शंभरी प्रतिसाद मिळू लागले. नंतर श्रावणमासात पावसाचा आनंद मिळविण्यासाठी सर्व सदस्यांना राजा भिकारीने लोणागोळा येथे सहलीचे आयोजन केले. असे आचरण राजा भिकारीने वर्षभर केले.

राजा रवीने मनापासून "वर्षभर प्रसिद्ध नारायण" व्रत केल्याने त्यास प्रसिद्ध नारायण प्रसन्न झाला. राजा भिकारी म्हणजेच प्रत्यक्षात असणार्‍या राजा रवीही प्रत्यक्षात आनंदी राहू लागला. पुर्वीच्याच प्रसिद्धीचे वैभव आता त्यास पुन:प्राप्त झाले होते. घरातील वागणूक व राजा रवीची प्रकृतीही सुधारली होती. हा सर्व बदल पाहून राणी रुपमतीही आनंदी झाली होती. राजा भिकारी नामक असणारा सदस्य म्हणजेच आपला पति राजा रवीच आहे याची तिला खात्री झाली होती. पण खरी गोम तिने राजा रवीला सांगितली नव्हती.

असे करता करता वर्ष सरत आले. राजा भिकारीच्या "वर्षभर प्रसिद्ध नारायणाच्या" व्रताच्या उद्यापनाची वेळ आली. त्यावेळेच्या उद्यापनाच्या अंतिम कोंडाळा मेळाव्याच्या लोणागोळा येथील आयोजनासाठी राजा भिकारीने संकेतस्थळाच्या सर्व सदस्यांना आमंत्रीत केले. त्यात गणीकेसही आवर्जून येण्याची विनंती केली.

प्रत्यक्षात राजा रवीने राणी रुपमतीसही लोणागोळा येथे येण्यास विनवीले. त्याच मेळाव्यात गणीकेने आपणच राजा भिकारीची पत्नी असल्याचे जाहिर केले. आता खोटे नाम धारण करण्यात काही हशील नाही असा विचार करून राणी रुपमतीने आपले संकेतस्थळावरील 'गणीका' हे सदस्यनाम व राजा रवीने 'राजा भिकारी' हे सदस्यनाम खोडून टाकले व आपापली खरी नावे धारण केली व ते सुखी झाले.

प्रसिद्ध नारायण जसा राजा भिकारीस पावला तसा तुम्हा आम्हा सर्वांना पावो हि प्रार्थना. हि साठाउत्तराची कहाणी पाचाउत्तरी सुफळ संपुर्ण.

शुभं भवतू:

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२४/०७/२०११

किती सजवू मी माझं मला

किती सजवू मी माझं मला

किती सजवू मी माझं मला
मन रिंगण घाली तूला ||धृ||

आरसा समोर उभी राहून
वेणी घातली गजरा माळून
फुले सुगंधी डोई शोभती
भुलली मी त्या गंधाला ||१||

गळा रत्नमाळा हलती डुलती
हाती कांकणे किणकिणती
कर्णभुषणे शोभती कानी
कपाळी खुलतो टिळा ||२||

सुवर्णकांचन सुगंधदर्वळ
आनंदाचे फुलले परिमळ
उंची वस्त्रे रेशीम स्पर्शी
पांघरले शुभ्र शरीरा ||३||

शृंगारूनी शरीरा मन प्रसन्न झाले
मजसमीप हर्षाचे वारे वाहीले
लवकरी येवूनी मिठीत घेवून
साजरे कर धुंद क्षणांना ||४||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
२१/०७/२०११

मरणाची अवस्था

विषय तसा बोजड, सर्वसामान्यांना न आवडणारा आहे.

या पृथ्वीतलावर येणारा प्रत्येक सजीव कधीना कधी मरतोच. त्याच्या मरण्याच्या तर्‍हा, कारणे वेगवेगळी असू शकतात. पण होणारा मृत्यू एक शाश्वत घटना असते.

एकांतात मनात मृत्यूविषयी विचार कधीकधी येतात. रातीच्या वेळी अर्धवट झोपेत कधीकधी मरतांनाची स्थितीची कल्पना येवू शकते. माझा झोपेत श्वास अडकतो. झोपेत चुकून छातीवर झोपल्या गेले तर हमखास असे होते. मोठ्याने ओरडून जागे व्हावे लागते. नेटवर पाहिले असता जीभ मागे जावून श्वासमार्गात अडथळा आणते असे काहीतरी आजाराचे स्वरूप आहे. अर्थात मला त्यावर उपाय काय असले काही येथे विचारायचे नाही.

तर येणारा मृत्यू, त्यावेळची मनाची अवस्था काही मृत्यूबाबतीत फारच भयानक असू शकते. एकतर मानवाला बुद्धी अन स्मृती यांची देणगी आहे. त्यामुळे आपण मर्त्य लोक त्याचा विचार करू शकतो. पशू पक्षी यांना मरणाच्यावेळी वेदना होत असतीलच पण संवेदना फारशा येत नसाव्यात किंवा बुद्धी अन स्मृती त्याच्या आड येत नसाव्यात.

म्हातारपणी आजारपणातून येणारा मृत्यू फारच वेदना देत असतो. खंगत खंगत मरणे, मरणाची वाट पाहत झिजून मरणे या अवस्था भयानक असतात. कायद्याने इच्छामरण नाही. तसे ते नसावेही या मताची मी आहे. एखाद्याला म्हातारपणी मृत्यूला कवटाळायचेच असेल पण शरीराचे शक्यते हाल न व्हावे, संवेदना न व्हाव्यात अन शांतपणे मृत्यूच्या अधीन व्हावे यासाठी काही उपाय निश्चीतच मानव संस्कृतीत आहेत. जैन लोकांमध्ये ती उपवासांची पद्धत आहे (नाव आठवत नाही). आपल्याकडेही संजीवन समाधी आहेच.

याबाबत अधीक माहीती काय आहे?

साडीखरेदीला येताय नं?

कालच मी साडी खरेदीसाठी गेले होते. आताशा पावसाळा चालू आहे. पावसाळ्यात कपडे, साड्या, चपला, कुकर आदींवर फ्लॅट डिस्कांउंट सेल निरनिराळ्या दुकांनात चालू होतात. कधी ५० टक्यांपर्यंत तर कधीकधी काही ठिकाणी पुर्ण ५०% डिस्कांउंट सेल लागतात. रस्त्याने जातांना मला तसल्या दुकानांवरील पाट्या पाहून ड्रायव्हरला 'गाडी तेथल्यातेथे उभी कर', असे सांगावे लागते. नाहीतरी आमच्या ह्यांना माझे 'सेल खरेदीचे' वेड माहीतच आहे. नविनच लग्न झाले त्यावेळी सुरूवातीला ते माझ्या बरोबर खरेदीला येत. पण नंतर नंतर त्यांचे माझ्याबरोबर येणे कमी झाले अन आमच्या भिशी क्लबातल्या एखाद्या मेंबरचे येणे माझ्याबरोबर वाढले. कधीकधी मीही आमच्या क्लबाच्या मैत्रीणींबरोबर उगाचच खरेदीला जाते. मला खरेदी करायची नसते पण त्यांच्याबरोबर असतांना एखादी साडी, एखादा ड्रेसमटेरीयल, एखादी कुकींग रेंज, बोनचायना सेट, एखादी चप्पल, एखादे बेडशीट आवडून जाते अन मग हात मागे घेववत. नाही. आता आपल्याला आवडलेली वस्तू खरेदी केली तर त्यात काय वावगं आहे का? घरचे मात्र कधीकधी उगाचच 'हे का आणलंस, ते का आणलंस' असं करत बसतात. मला बाई असलं काही बोललेलं आवडत नाही. मग राग घालवण्यासाठी पुन्हा एखाद्या साडीखरेदीसाठी मी बाहेर पडते.

आजकाला बाजारात कितीतरी नवनविन साड्या आल्यात नाही? बाई बाई बाई! माझे तर डोळेच आ वासतात असल्या साड्या पाहून! अहो तुम्हाला सांगते प्युअर जॉर्जेट, प्युअर शिफॉन, प्युअर क्रेप, प्युअर सिल्क, फ्लॉ जॉर्जेट, फ्लॉ शिफॉन, फ्लॉ क्रेप, फ्लॉ सिल्क, आर्ट सिल्क असले काय काय प्रकार पाहून मला आनंदाचे भरते येते. काय घेवू अन काय नको असे होवून जाते. त्यात पुन्हा कॉटन, ज्यूट, ब्रासो, सॅटीन, ब्रोकेड, टसर, लायका, शिमर, विस्कस सिल्क कॉटन, खादी, वेल्हेट, लिनेने आदी प्रकार तर आहेतच. आणि तुम्हाला म्हणून सांगते कुणाला सांगू नका. त्या सिरीयल्स मधल्या साड्याही जाम भारी असतात. अशा डिझायनर साड्या तर मला जाम आवडतात. गेल्याच आठवड्यात मी एक मेहेंदी साडी घेतली होती. आता मला वेडींग साडी, एखादी ब्रायडल साडी, टेंपल विअर, किटी पार्टी विअर, नवरात्री साडी असल्या प्रत्येकी एक अशा साड्या खरेदी करायच्या आहेत.

मागे मी जोधा अकबर साडी घेतली होती. मला तिचा रंग काही पसंत पडला नव्हता तरी आपल्याकडे असावी म्हणून घेतली होती. मला त्यातल्या त्यात देवदास व सावरीयां साडी आवडली होती. लव्ह आजकल चे मटेरीयल चांगले नव्हते तर रावण फारच गुळगुळीत होती. आजची नेसलेली साडी 'आय हेट लव्ह स्टोरीज' मात्र सुळसुळीत आहे. बघाना बाहेर इतका पाऊस पडतोय पण इच्यावर थोडेही शिंतोडे उडालेले नाहीत. मला असल्याच बॉलीवुड साड्या जास्त पसंत आहेत.

ड्रेस मटेरीयल म्हणाल तर मला डिझायनर सलवार कमीज जास्त आवडतात. कॉटन तसेच शिफॉन मटेरीयल मधल्या कुर्तीज मस्त असतात. कालच मी एक रेडीमेड अनारकली सुट घेतलाय. आता त्यावर दुपट्टा बदलायचा विचार करतेय.

चला, मी काय बोलत बसलेय तुमच्याबरोबर. नाहीतर असं करा ना, माझी मैत्रीण आज माझ्याबरोबर येत नाहीये. मग तुम्हीच चला ना माझ्याबरोबर साडी खरेदीसाठी. आपल्या गप्पाही होतील अन खरेदीही! काय?

देशभक्ती रचना: तिरंगी आमचा भारतीय झेंडा

देशभक्ती रचना: तिरंगी आमचा भारतीय झेंडा

तिरंगी आमचा भारतीय झेंडा उंच उंच फडकवू
प्राणपणाने लढून आम्ही शान याची वाढवू ||धृ||

कित्येक लढले याच्यासाठी
कितीकांनी दिधले प्राण
याच्याचसाठी कितीकांनी
फासात घातली मान
देवासमान हा आम्हास
त्याचा मान आम्ही राखू ||१||

क्रांतीकारी अन समाजसेवक
हाती घेवून जातसे चालत
शत्रूच्याही उरात बसती
उंच पाहून याला धडकी
न राहू मागे आपण
चला बळ तिरंग्याचे आपण दावू ||२||

युद्ध जरी हो आज नसले
भय देशावरी रोजच कसले
दहशत घालती दहशतवादी
फुकाची करती वादावादी
झाला तिरंगा निमीत्त केवळ
वाद सारे आता बाजू सारून देवू ||३||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
१५/०६/२०११

हायकू १

हायकू १

एक फुलपाखरू दगडावर बसलं
मनात म्हणालं
कसं फसवलं

मातीमधली ढेकळं काळी
पिवून पावसाचं पानी
व्हत्यात मातीवानी

कुकुचकु कुकुचकु
कोंबडा ओरडतोय कुकुचकु
तेच आहे का त्याचे हायकू?

दरीच्याच काठावर
घसा खरडून ओरडतोय
माझाच आवाज परत येतोय

सांजचा सुर्य
क्षितीजावर बुडला
किनार्‍यावर दगड रडला

हिरवे रान हिरवेगार
पाउस नव्हता तर
पिवळेशार पिवळेशार

समाधी लागावी म्हणून
डोंगरावरचे देवूळ
अंधारात जाते बुडून

पाखरांचा थवा पोटासाठी
सकाळी घरट्यातून उडतो
सायंकाळी परत येतो

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
१२/०६/२०११

जय जय लंबोदरा

जय जय लंबोदरा

जय जय लंबोदरा
आदीदेव तू विद्यासागरा
लवकरी ये संकटहरा
जय जय लंबोदरा ||धृ||

विनंती आमची तुझीया ठायी
करीतो आर्जव नमीतो पायी
सकल कार्य नेई सिद्धीस
आशिर्वाद देण्या त्वरा करा ||१||

रूप अन गुण तुझे कितीक वर्णू
मुढ बालके आम्ही, तू कृपासिंधू
फळ द्यावया कष्टास आमच्या
करीतो आम्ही तुझा पुकारा ||२||

जय जय लंबोदरा
आदीदेव तू विद्यासागरा
लवकरी ये संकटहरा
जय जय लंबोदरा ||धृ||

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
१३/०६/२०११

दिसभर उन्हातान्हात

दिसभर उन्हातान्हात

दिसभर उन्हातान्हात
तोड केली जंगलाची
बाभळीचा काटा रुतला
धार काढली रक्ताची

जीव जगवला खावून
कोरडी भाकरी चटणी
तहान भागवाया
आहे ओढ्याचे पाणी

साता महिन्यांची
घरधनीन पोटूशी
तिला कसं आनू संगती?
ती तर पोटाने उपाशी

मोळी वाळल्या लाकडांची
जाईल का विकून?
तेल मिठ मिरची आणायाला
पैसं मिळलं का त्यातून?

- पाषाणभेद (दगडफोड्या)
०६/०६/२०११